Pickleball môn thể thao đang được yêu thích hiện nay. Ảnh:Canva.

Pickleball kết hợp giữa quần vợt, cầu lông và bóng bàn. Do dễ chơi, nhiều người không khỏi chủ quan, thiếu chuẩn bị và khởi động kỹ nên dễ xảy ra chấn thương. Một số yếu tố đặc thù của pickleball cũng khiến người chơi gặp rủi ro như sân nhỏ người chơi phải di chuyển nhanh và đổi hướng liên tục trong không gian hẹp. Điều này tạo áp lực lớn lên các khớp như gối, mắt cá chân và hông, dễ dẫn đến căng cơ hoặc bong gân. Trong pickleball, chiều cao lưới chỉ khoảng 100cm (thấp hơn đáng kể so với lưới của cầu lông và tennis), bóng nhẹ, thường bay và nảy thấp buộc người chơi phải cúi người, lunge (động tác đưa 1 chân lên trước và gập gối) hoặc squat nhiều lần. Các động tác này nếu lặp đi lặp lại hoặc thực hiện sai tư thế sẽ gây áp lực lớn cho đầu gối, hông và lưng dưới. 

Ngoài ra, bóng sử dụng chơi pickleball thường nhẹ, đôi lúc sẽ bị ảnh hưởng bởi môi trường bên ngoài như gió to, hoặc mặt sân gồ ghề không đạt chuẩn làm đổi hướng bóng, khiến người chơi phải xử lý nhanh hoặc thực hiện các động tác không tự nhiên, dễ gây chấn thương.

Nhiều người chơi có thói quen đứng yên chờ bóng, nhưng khi bóng đến phải thực hiện các động tác đột ngột như xoay người, bật mạnh hoặc lao người để đỡ bóng. Điều này làm tăng nguy cơ căng cơ và chấn thương khớp vì cơ thể chưa sẵn sàng. Đặc biệt, do pickleball thu hút nhiều người trung niên và cao tuổi, nguy cơ chấn thương cơ xương khớp lại càng đáng lưu ý. Việc hiểu rõ các chấn thương thường gặp và cách phòng tránh là yếu tố quan trọng giúp người chơi duy trì sức khỏe, kéo dài thời gian tập luyện và tận hưởng trọn vẹn niềm vui từ môn thể thao này.

Một số chấn thương thường gặp khi chơi pickleball 

Chấn thương cổ chân, bàn chân: Đây là nhóm chấn thương phổ biến nhất trong pickleball. Mắt cá chân là một trong những vị trí dễ bị tổn thương nhất do đặc trưng di chuyển ngang và đổi hướng đột ngột của môn này. Lật cổ chân có thể xảy ra khi người chơi đặt chân sai vị trí hoặc mất thăng bằng khi lao về phía trước làm cho dây chằng bị kéo giãn quá mức hoặc rách, được gọi bong gân mắt cá chân. 

Hệ quả là sưng đau, giảm khả năng vận động, nếu không được điều trị đúng cách, bất động tốt, có thể dẫn đến mất vững khớp mạn tính, tăng nguy cơ tái phát. Trường hợp chấn thương cổ chân nặng có thể gây gãy xương, thời gian hồi phục kéo dài hơn. 

Mất căng bằng dẫn đến tình trạng chấn thương chân nghiêm trọng. Ảnh:Canva.

Chấn thương vùng cổ chân thường gặp khác là các tổn thương gân Achilles như đứt bán phần hoặc hoàn toàn gân này. Chấn thương xảy ra do bước hụt chân, tăng tốc đột ngột, tiếp đất không đúng cách hoặc ngã người về phía sau làm cho bàn chân bị gập quá mức về phía mu chân. Chấn thương này thường mất nhiều tuần bất động để lành hoàn toàn hoặc đôi khi cần phẫu thuật khâu nối gân. 

Ngoài ra, việc chơi trên mặt sân trơn trượt, không bằng phẳng hoặc mang giày không phù hợp cũng làm tăng nguy cơ chấn thương. Với người lớn tuổi, độ linh hoạt của dây chằng giảm, nên chỉ một cú tiếp đất sai tư thế cũng có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng. 

Chấn thương gối: Khớp gối là vị trí chịu nhiều áp lực khi người chơi thường xuyên chùng gối, thực hiện các động tác dừng đột ngột, xoay người hoặc bật nhảy nhẹ để đỡ bóng. 

Đau các gân quanh khớp gối do quá tải như gân tứ đầu đùi, gân bánh chè, gân kheo, hội chứng dải chậu chày, tổn thương các dây chằng gồm dây chằng chéo trước, dây chằng bên trong, tổn thương sụn chêm là những chấn thương thường gặp. Hội chứng bánh chè đùi (đau âm ỉ phía sau xương bánh chè) cũng là tổn thương phổ biến, xảy ra khi sụn dưới xương bánh chè bị chịu áp lực lặp lại dẫn đến quá tải. Người chơi thường cảm thấy đau âm ỉ ở mặt trước gối, nhất là khi ngồi lâu hoặc leo cầu thang. Đứt dây chằng chéo trước (ACL) thường gặp khi đầu gối bị xoay đột ngột, gây mất vững khớp, bán trật khớp lặp đi lặp lại, ảnh hưởng lâu dài đến khả năng chơi thể thao. Rách sụn chêm có thể đơn thuần hoặc kèm với tổn thương dây chằng, xảy ra khi gối chịu tải trọng lớn kết hợp với động tác xoay hoặc vặn người đột ngột, gây đau nhức, kẹt khớp và giảm khả năng vận động 

Lưu ý: Những người có tiền sử đau khớp, thừa cân hoặc chơi với cường độ cao nhưng không khởi động kỹ sẽ dễ gặp vấn đề ở đầu gối hơn. 

Chấn thương khuỷu tay (tennis elbow): Mặc dù pickleball sử dụng vợt nhẹ hơn tennis, nhưng các động tác đánh lặp đi lặp lại, đặc biệt là đánh trái tay không đúng kỹ thuật, có thể gây ra tình trạng viêm gân khuỷu tay, thường được gọi là “tennis elbow”. Triệu chứng bao gồm đau âm ỉ hoặc đau nhói ở mặt ngoài khuỷu tay, yếu lực cầm nắm và đau tăng lên khi vận động. Nếu không được nghỉ ngơi và điều trị kịp thời, chấn thương này có thể kéo dài và ảnh hưởng lớn đến khả năng chơi. 

Chấn thương vai và cổ tay: Các động tác vung tay, đánh bóng trên cao, đặc biệt là smash, có thể gây quá tải cho khớp vai. Người chơi có thể gặp viêm gân vai, căng cơ chóp xoay hoặc đau khớp vai mãn tính. Cổ tay cũng là vị trí dễ bị chấn thương do phải điều khiển vợt liên tục, nhất là khi cổ tay yếu hoặc đánh bóng sai tư thế. 

Đánh bóng sai tư thế cũng gây hại cho cổ tay. Ảnh:Canva.

Chấn thương lưng dưới: Lưng dưới chịu tác động lớn khi người chơi cúi thấp người, xoay thân hoặc với bóng ở tư thế không thuận lợi. Việc chơi pickleball trong thời gian dài mà không chú ý đến tư thế có thể dẫn đến đau lưng, căng cơ lưng hoặc thậm chí là thoát vị đĩa đệm ở những người có nền tảng thể chất yếu. 

Té ngã và va chạm: Do pickleball có nhịp độ nhanh và sân chơi không quá lớn, người chơi dễ va chạm với bạn chơi hoặc té ngã khi cố gắng cứu bóng. Những cú ngã có thể gây trầy xước, bầm tím, gãy xương hoặc chấn thương đầu, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi 

Năm giải pháp phòng tránh chấn thương khi chơi pickleball 

1. Khởi động kỹ trước khi chơi: Khởi động là bước cực kỳ quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ. Người chơi nên dành ít nhất 10–15 phút để khởi động toàn thân, tập trung vào các khớp cổ chân, đầu gối, hông, vai, khuỷu tay và cổ tay. Các bài tập xoay khớp, kéo giãn cơ nhẹ nhàng giúp tăng độ linh hoạt, giảm nguy cơ rách cơ và bong gân. 

2. Học và thực hành đúng kỹ thuật: Việc học kỹ thuật đúng ngay từ đầu sẽ giúp người chơi tránh được nhiều chấn thương do sai tư thế. Nên tham gia các lớp hướng dẫn cơ bản hoặc học từ huấn luyện viên có kinh nghiệm, đặc biệt là các kỹ thuật di chuyển, cầm vợt và đánh bóng: Khi cúi người đỡ bóng, hãy giữ lưng thẳng, dùng chân làm trụ thay vì chỉ dùng lưng; khi bước dài (lunge), giữ đầu gối không vượt quá mũi chân để tránh đau khớp; khi đánh bóng, hãy dùng lực từ cả cơ thể, không chỉ từ cổ tay hoặc khuỷu tay. 

Thực hành đúng tư thế giúp giảm chấn thương. Ảnh:Canva.

3. Sử dụng giày, trang phục phù hợp và vợt đúng loại: Giày chơi pickleball nên có độ bám tốt, hỗ trợ cổ chân và phù hợp với mặt sân. Không nên sử dụng giày chạy bộ thông thường vì dễ trơn trượt khi di chuyển ngang. Trang phục cần thoải mái, thấm hút mồ hôi tốt để cơ thể luôn dễ chịu khi vận động. Người mới chơi nên chọn vợt nhẹ (170-210g) để tránh đau cổ tay. Vợt trung bình (210-240g) phù hợp với đa số người chơi. Vợt nặng hơn (trên 240g) giúp đánh bóng mạnh nhưng có thể làm mỏi tay. Tay cầm phải vừa với bàn tay để tránh đau cổ tay khi chơi lâu. Điều chỉnh cường độ chơi hợp lý. Người chơi, đặc biệt là người mới hoặc người lớn tuổi, không nên chơi quá lâu hoặc quá nhiều trận liên tiếp. Cần lắng nghe cơ thể, nghỉ ngơi khi cảm thấy mệt mỏi hoặc đau nhức. Việc chơi đều đặn nhưng vừa sức sẽ tốt hơn chơi dồn dập. 

4. Tăng cường sức mạnh và độ dẻo dai: Bên cạnh việc chơi pickleball, người chơi nên tập thêm các bài tập bổ trợ như tăng cường cơ chân, cơ core (bụng – lưng), tập thăng bằng và kéo giãn cơ. Những bài tập này giúp cơ thể ổn định hơn, giảm áp lực lên khớp và hạn chế chấn thương. 

5. Không bỏ qua các dấu hiệu đau: Đau là tín hiệu cảnh báo của cơ thể. Khi cảm thấy đau kéo dài ở khớp, cơ hoặc gân, người chơi nên giảm cường độ hoặc tạm dừng chơi để nghỉ ngơi. Nếu cần, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu để tránh biến chấn thương nhẹ thành mạn tính. 

Theo TSK số 702