Trên tờ The Guardian (Anh), tiến sĩ Christopher Gardner, giáo sư y khoa về dinh dưỡng tại Đại học Stanford (Mỹ) và tác giả cuốn “Food Sense” (tạm dịch: “Hiểu biết về thực phẩm”), cho biết thay vì cố gắng tuân thủ chế độ ăn nghiêm ngặt, mọi người nên hướng đến việc lựa chọn thực phẩm phù hợp trong khoảng 80% thời gian.

Lựa chọn thực phẩm phù hợp giúp xây dựng chế độ ăn lành mạnh. Ảnh minh họa: Canva

Theo bác sĩ Gardner, một nguyên tắc quan trọng là ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật, bao gồm rau củ, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt.

Một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí JAMA năm 2023 của ông và công sự cho thấy chế độ ăn thuần chay lành mạnh có thể cải thiện sức khỏe tim mạch và giảm cholesterol LDL (cholesterol xấu, có thể tích tụ ở thành động mạch làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim). Tuy nhiên, Gardner cho rằng mọi người không nhất thiết phải chuyển sang ăn chay hoàn toàn.

Ăn chay là một cách cải thiện sức khỏe. Ảnh minh họa: Canva

Ông gợi ý một cách ăn uống gọi là “đảo ngược protein” từ Viện Ẩm thực Mỹ (Culinary Institute of America-CIA) nghĩa là lấy rau củ, ngũ cốc và các loại đậu làm trung tâm của đĩa ăn, sau đó bổ sung một lượng thịt vừa phải. Chẳng hạn, thay vì ăn nguyên một miếng ức gà lớn, bạn chỉ cần ăn vài lát thịt.

Gardner cũng cho rằng thuật ngữ “siêu chế biến” có thể khiến mọi người hiểu chưa đầy đủ về bản chất của thực phẩm. Theo ông, mức độ chế biến không nhất thiết phản ánh thực phẩm đó có lành mạnh hay không. Chẳng hạn, yến mạch nguyên hạt, yến mạch cán dẹt và yến mạch nấu nhanh trải qua các mức độ chế biến khác nhau, nhưng thành phần cơ bản vẫn là yến mạch.

Bác sĩ David Kesseler, cựu ủy viên Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) từng nói: “Điều quan trọng hơn là công thức sản phẩm, chứ không đơn thuần là quá trình chế biến”.

Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào nhãn “siêu chế biến” để đánh giá một sản phẩm, cần xem xét cả công thức và thành phần của nó. Những yếu tố đáng quan tâm hơn bao gồm lượng đường bổ sung, muối, chất béo bão hòa và các chất phụ gia được sử dụng để cải thiện màu sắc, hương vị hoặc kết cấu.

Theo Gardner, cải thiện chế độ ăn không nhất thiết bắt đầu bằng những thay đổi lớn. Mỗi bữa ăn đều là cơ hội để đưa ra lựa chọn tốt hơn. Chẳng hạn, người thường ăn sáng bằng ngũ cốc có thể cân nhắc thay bằng trứng hoặc một lựa chọn ít đường hơn. Tuy nhiên, cách chế biến và thực phẩm ăn kèm cũng rất quan trọng: trứng dùng cùng phô mai, xúc xích và thịt xông khói lại khiến bữa ăn chứa nhiều quá chất béo bão hòa.

Chỉ cần thay đổi một món trong bữa ăn cũng có thể đem lại hiệu quả. Ảnh minh họa: Canva

Chuyên gia nhấn mạnh rằng chế độ ăn lành mạnh không phụ thuộc vào một món ăn đơn lẻ mà nằm ở những lựa chọn được duy trì theo thời gian. Thay vì cố gắng ăn hoàn hảo trong mọi bữa, mọi người có thể bắt đầu bằng cách tăng rau củ, trái cây, đậu và ngũ cốc nguyên hạt; giảm thịt đỏ và thịt chế biến sẵn; đồng thời hạn chế thực phẩm nhiều đường bổ sung.

Nam Phương (Theo The Guardian)