Rau củ quả giúp nuôi dưỡng làn da từ bên trong nhưng không thay thế sản phẩm chăm sóc da bên ngoài. Ảnh: AI 

“Ăn retinol” khác “bôi retinol”

Nhiều người ảnh hưởng trên mạng xã hội (influencer) tuyên bố bạn có thể hưởng lợi bằng cách “ăn retinol” hay “ăn vitamin A” dưới dạng các món salad nhiều cà rốt, thế nhưng điều này không hoàn toàn đúng. Trước tiên cần biết vitamin A trong chế độ ăn có thể tồn tại dưới hai dạng chính: vitamin A dạng tạo sẵn, có trong các thực phẩm nguồn gốc động vật như trứng, sữa, đặc biệt là gan; và các tiền chất vitamin A, điển hình là beta-carotene, có nhiều trong cà rốt, bí đỏ, khoai lang và một số loại rau củ quả màu vàng, cam, đỏ.

Khi ăn cà rốt, cơ thể phải trải qua quá trình chuyển đổi beta-carotene thành vitamin A. Quá trình này không hoàn toàn hiệu quả và khả năng chuyển đổi cũng khác nhau giữa mỗi người. Vì vậy, không thể hiểu đơn giản rằng ăn nhiều cà rốt sẽ tạo ra lượng retinol tương đương với việc sử dụng retinol trực tiếp. Đây cũng là lý do tên gọi “retinol salad“ có thể khiến người ta hiểu nhầm. Món salad này có thể tốt cho sức khỏe và làn da nhưng không phải là món ăn chứa retinol theo cách retinol được sử dụng trong mỹ phẩm.

Thật vậy, khi chúng ta ăn thực phẩm giàu beta-carotene, chất này được hấp thu qua hệ tiêu hóa, sau đó một phần được chuyển thành vitamin A để cơ thể sử dụng. Trong khi đó, retinol bôi ngoài da được đưa trực tiếp lên bề mặt da. Sau khi thẩm thấu, retinol tham gia vào các quá trình sinh học của tế bào da, giúp thúc đẩy quá trình thay mới tế bào và hỗ trợ tổng hợp collagen. Đó là lý do retinol và các retinoid bôi ngoài da đã được sử dụng trong da liễu để hỗ trợ điều trị mụn, cải thiện bề mặt da, một số rối loạn sắc tố và các dấu hiệu lão hóa như nếp nhăn nhỏ, tổn thương do ánh nắng.

Nhưng “món salad retinol” vẫn có điểm đáng giá là cung cấp nhiều chất chống oxy hóa, giúp hạn chế tác động của các gốc tự do và stress oxy hóa là những yếu tố liên quan đến tổn thương tế bào và quá trình lão hóa da. Tia cực tím, ô nhiễm môi trường và nhiều yếu tố khác trong cuộc sống hằng ngày đều có thể làm gia tăng stress oxy hóa. Vì vậy, nếu ăn một đĩa salad cà rốt, bạn hãy nghĩ rằng mình đang bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa và tiền chất vitamin A chứ không phải đang ăn retinol để thay serum retinol.

“Món salad retinol” có nhược điểm gì?

Một nguyên tắc đơn giản trong dinh dưỡng là thực phẩm tốt không có nghĩa ăn càng nhiều càng tốt. Beta-carotene từ thực phẩm nhìn chung khá an toàn. Nhưng nếu ăn quá nhiều cà rốt hoặc các thực phẩm chứa nhiều beta-carotene trong thời gian dài, beta-carotene có thể tích tụ trong cơ thể và khiến da xuất hiện màu vàng cam, thường rõ hơn ở lòng bàn tay và bàn chân.

Một vấn đề khác là hệ tiêu hóa. Nếu một người vốn ăn rất ít rau củ nhưng đột ngột bổ sung một lượng lớn salad giàu chất xơ mỗi ngày có thể gặp đầy bụng hoặc khó chịu tiêu hóa. Việc ăn cà rốt không thường gây ngộ độc vitamin A. Ngược lại, sử dụng quá mức các sản phẩm bổ sung chứa vitamin A dạng tạo sẵn có thể gây độc, với những biểu hiện như buồn nôn, nôn, khô da, rối loạn thị giác và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn nếu kéo dài. Vì vậy, không nên suy luận rằng nếu retinol tốt cho da thì bổ sung càng nhiều vitamin A càng tốt cho da.

Nguyên tắc làm đẹp da từ ăn uống

- Ăn nhiều rau củ quả, màu sắc đa dạng: Cà rốt, bí đỏ, khoai lang cung cấp beta-carotene. Cà chua cung cấp lycopene. Rau lá xanh chứa nhiều carotenoid và các hợp chất thực vật khác. Cam, quýt, kiwi, ổi và nhiều loại trái cây cung cấp vitamin C. Thay vì chỉ ăn cà rốt mỗi ngày, hãy cố gắng thay đổi nhiều loại rau củ quả trong tuần. Một chế độ ăn đa dạng cũng giúp cơ thể nhận được nhiều chất chống oxy hóa khác nhau, góp phần bảo vệ tế bào khỏi các tác động bất lợi của môi trường.

- Đừng quên protein: Làn da không chỉ cần vitamin và chất chống oxy hóa. Protein cũng quan trọng cho quá trình tái tạo và duy trì cấu trúc da. Cá, trứng, thịt nạc, thịt gia cầm, sữa, đậu nành, đậu phụ và các loại đậu là những nguồn protein có thể đưa vào chế độ ăn hằng ngày.

- Chất béo tốt cũng cần thiết: Cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi và một số loại hạt như óc chó, hạt lanh... cung cấp omega-3 có vai trò trong điều hòa phản ứng viêm của cơ thể. Một chế độ ăn có nguồn chất béo lành mạnh phù hợp vì thế cũng có lợi cho sức khỏe tổng thể và có thể hỗ trợ sức khỏe làn da.

- Hạn chế đường và thực phẩm siêu chế biến: Chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thịt chế biến và đường tinh luyện có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe làn da. Lượng đường cao làm tăng thoái giáng collagen và elastin, góp phần thúc đẩy da mất độ đàn hồi và xuất hiện nếp nhăn, đồng thời cũng kích thích tuyến bã nhờn và phản ứng viêm, từ đó làm nặng thêm tình trạng mụn.

Theo TSK SỐ 711