Ngày nay, nhiều người coi việc đứng lên ngồi xuống chậm chạp, mỏi gối là chuyện đương nhiên của tuổi tác. Nhưng ít ai để ý rằng đằng sau đó là sự hao hụt khối cơ đã diễn ra từ nhiều năm trước. Khi sức cơ giảm, những việc tưởng nhỏ như tự đứng dậy khỏi bồn cầu hay xách túi đồ từ chợ về dần trở thành gánh nặng, khi đó người lớn tuổi bắt đầu phải nhờ người khác.
Một khảo sát cộng đồng trên 632 người từ 60 tuổi trở lên tại TP.HCM ghi nhận khoảng một phần ba bị thiếu cơ (sarcopenia), tức khối cơ suy giảm kèm theo sức cơ hoặc khả năng vận động giảm sút. Nói cách khác, cứ 3 người lớn tuổi có một người đang mất dần sức cơ mà đôi khi họ chưa nhận ra.
Tin vui là sức cơ có thể cải thiện nhờ tập luyện. Cơ khỏe giúp xương chắc và bước đi vững hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy người lớn tuổi tập đều đặn, nhất là khi kết hợp bài tập sức mạnh với bài tập thăng bằng, ít bị té ngã hơn hẳn người không tập.
Bạn không cần tập mỗi ngày vì Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo người trưởng thành tập tăng sức cơ ít nhất 2 ngày mỗi tuần. Mỗi động tác, bạn có thể làm 1-3 hiệp, mỗi hiệp 6-15 lần.
NGỒI XỔM ÔM TẠ: Đứng hai chân rộng hơn vai, mũi chân hơi hướng ra ngoài, hai tay ôm sát ngực một chai nước 1,5 lít hoặc quả tạ nhỏ. Đẩy hông ra sau, gập gối hạ người đến khi đùi song song mặt sàn hoặc thấp đến mức thấy thoải mái, rồi dồn lực qua bàn chân để đứng lên. Động tác này rèn luyện cùng lúc các cơ đùi, mông, thân - nhóm cơ bạn dùng mỗi lần rời khỏi ghế. Nếu gối đau, bạn có thể thay bằng bài bước bậc thang: Đứng trên một bậc, bước một chân xuống, gót vừa chạm bậc dưới thì đẩy người trở lên, đổi chân luân phiên.

Tư thế ngồi xổm ôm tạ. Ảnh: NVCC
NGỒI XUỐNG, ĐỨNG LÊN TỪ SÀN: Đứng chân trần, ngồi xếp bằng xuống sàn rồi đứng dậy, chống tay hoặc gối càng ít càng tốt, làm 3-5 lần. Người Việt vốn quen ngồi bệt, ngồi xổm nên động tác này khá gần gũi. Lúc đầu cứ chống tay khi cần rồi bớt dần, người thoái hóa khớp gối có thể ngồi duỗi chân thay vì xếp bằng. Một nghiên cứu kéo dài khoảng 12 năm trên gần 4.300 người 46-75 tuổi tại Brazil ghi nhận nhóm phải chống đỡ nhiều nhất có nguy cơ tử vong cao gần gấp 4 lần nhóm làm trọn vẹn không cần chống đỡ.

Tư thế ngồi xuống, đứng lên từ sàn. Ảnh: NVCC
NGỒI ĐẨY TẠ QUA ĐẦU: Động tác giúp bạn giữ khả năng cất chồng chén lên kệ hay nhấc vali lên giá hành lý. Ngồi trên ghế chắc chắn, hai bàn chân đặt vững trên sàn, mỗi tay cầm một quả tạ nhỏ hoặc chai nước ngang vai, lòng bàn tay hướng ra trước. Đẩy lên qua đầu đến khi tay gần duỗi thẳng nhưng không khóa khuỷu, dừng một nhịp rồi hạ xuống từ từ. Nếu thấy nặng, bạn đứng thẳng, cầm tạ nhẹ buông hai bên người rồi nâng chậm sang ngang đến tầm vai.

Tư thế ngồi đẩy tạ qua đầu. Ảnh minh họa: Canva
GẬP HÔNG MỘT CHÂN CHỐNG: Động tác giúp bạn cúi nhặt đồ dưới đất mà không đau lưng. Đứng trụ trên một chân, gối hơi chùng, chân kia lùi ra sau và chỉ chạm nhẹ mũi chân xuống sàn như chân chống xe đạp. Tay bên đối diện chân trụ cầm tạ. Giữ lưng thẳng, đẩy hông ra sau, hạ tạ dọc theo chân trụ đến khi thấy căng mặt sau đùi, rồi đứng thẳng lại. Làm hết số lần rồi đổi bên. Người mới nên tập tay không cho quen động tác.

Tư thế gập hông một chân chống. Ảnh minh họa: Canva
GIỮ TƯ THẾ BÒ GẤU: Quỳ bốn điểm gồm hai tay dưới vai và gối dưới hông. Ấn lòng bàn tay và mũi chân xuống sàn, nhấc hai gối cách sàn vài phân, giữ lưng phẳng trong 10-60 giây. Động tác rèn luyện nhóm cơ thân, vốn giữ vai trò quan trọng trong thăng bằng và phòng té ngã. Nếu thấy khó, bạn chống tay lên ghế chắc hoặc bậc thềm. Khi đã vững, bạn lần lượt nhấc từng tay chạm vai bên kia.

Giữ tư thế bò gấu. Ảnh: NVCC
| VÀI LƯU Ý KHI TẬP Bắt đầu chậm và tăng dần đều: Có những động tác người ngoài tuổi 50 không còn làm được như xưa, nhưng cứ bắt đầu ở mức thấp rồi nâng dần sau vài tháng. Tập luyện giống như ăn rau, ăn đều đặn mới thấy lợi. Tuần này tập 2 buổi, mỗi buổi tập đủ 5 động tác, mỗi động tác một hiệp. Khi quen, tăng lên 2 rồi 3 hiệp và giữ thói quen như vậy mỗi tuần. Tư vấn bác sĩ: Nếu bạn có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa kiểm soát, loãng xương, thoái hóa khớp gối hoặc vừa phẫu thuật thì nên tư vấn bác sĩ trước khi bắt đầu. Dừng ngay: Trong lúc tập nếu thấy đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt hoặc đau nhói tại khớp thì dừng lại ngay. Không nín thở khi gắng sức, thở ra khi đẩy và hít vào khi hạ. Khi tập ngồi xuống, đứng lên từ sàn, nên để một chiếc ghế chắc bên cạnh để vịn khi cần và đứng dậy từ từ. Tập luyện hỗ trợ, không thay điều trị: Nếu đang dùng thuốc điều trị các bệnh mạn tính, bạn vẫn phải tiếp tục theo chỉ định của bác sĩ. |
(*) Người mẫu nữ thực hiện động tác: Mạc Nguyễn Yến Y, HLV cá nhân Phòng tập StrongBody Private Training
Theo TSK số 712
![[Banner Top] Medlaw](/uploads/a7259844-bfd9-4875-9a6c-a7f560b6be97.jpg)
![[Banner Top] Hồng Phát](/uploads/88dbe592-ac75-433d-94aa-d42b69ff5a0c.jpg)
![[Banner Mid] Vietruss](/uploads/2fedba2e-f376-4715-8d29-7fb9bb5ddb7e.png)
![[Banner Top] Banner 2-9 Vietruss](/uploads/f86a26dc-5da2-40da-9d42-f5325d1c3495.png)

![[Banner Mid] Hồng Phát](/uploads/0a12ba57-9f3d-4828-94da-cf937789b409.jpg)
![[Banner Side] Medlaw](/uploads/b729448e-c98e-455a-9d7a-9e658c271f5b.jpg)
Ý kiến của bạn
{% item.name %}
{% item.comment %}