TS.BS Phạm Minh Triết, Phòng khám Tâm lý Nhi Đồng, nguyên Trưởng khoa Tâm lý Bệnh viện Nhi đồng 1 - TP.HCM, trả lời: Thời gian qua, nhiều bài báo và mạng xã hội thông tin về việc Tylenol (hoạt chất chính acetaminophen) có liên quan đến tự kỷ và khiến không ít người hoang mang. Vậy chuyện này được hiểu như thế nào?

Mọi chuyện bắt nguồn từ phát biểu của một số nhân vật chính trị tại Mỹ - nổi bật là Tổng thống Donald Trump - khi cho rằng “dùng Tylenol là không tốt” và liên hệ thuốc với nguy cơ tự kỷ. Họ cũng khuyến cáo phụ nữ hạn chế dùng Tylenol trong thai kỳ.

Tuy nhiên, nhận định này không phản ánh đúng mức độ bằng chứng khoa học hiện có. Các cơ quan y tế Hoa Kỳ, bao gồm Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA) Mỹ và Bộ Y tế Mỹ, xác nhận rằng đến nay chưa có nghiên cứu nào chứng minh Tylenol gây tự kỷ, và mối liên hệ nhân quả chưa được thiết lập.

Nhưng trên hết, cần biết rằng tin đồn Tylenol xuất phát từ một nghiên cứu tổng quan (meta-analysis) đăng trên BMC Environmental Health vào năm 2024 khi cho rằng “có bằng chứng khá mạnh” về việc Tylenol liên quan đến tự kỷ. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng nhấn mạnh đây chỉ là “liên hệ thống kê”, chứ chưa thể khẳng định Tylenol là nguyên nhân trực tiếp.

Trái ngược với nghiên cứu trên, một nghiên cứu khác trên hơn 2 triệu trẻ tại Thụy Điển công bố vào năm 2024 trên tạp chí JAMA lại kết luận “không có bằng chứng nào cho thấy Tylenol làm tăng nguy cơ tự kỷ hay chứng tăng động giảm chú ý (ADHD)”.

Vì vậy, cho đến nay các cơ quan y tế lớn và giới chuyên môn trên thế giới thống nhất rằng acetaminophen vẫn là thuốc an toàn nhất cho phụ nữ mang thai khi cần giảm đau hoặc hạ sốt. Điều này có cơ sở vì acetaminophen an toàn hơn nhiều so với các thuốc giảm đau khác như ibuprofen hay aspirin, vốn có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, xuất huyết hoặc biến chứng ở thai nhi; phần lớn phụ nữ mang thai trên thế giới đều từng dùng acetaminophen ít nhất một lần; ngược lại, sốt cao kéo dài không điều trị trong thai kỳ còn nguy hiểm hơn rất nhiều, có thể gây dị tật, sảy thai hoặc tăng nguy cơ huyết áp thai kỳ.

Điều mà cộng đồng y khoa nhân mạnh không phải là "Tylenol (acetaminophen) nguy hiểm ", mà là "bất kỳ thuốc nào trong thai kỳ cũng nên dùng đúng lúc, đúng liều và đúng thời gian.

Bạn không cần quá lo lắng khi mình từng dùng Tylenol trước đây, vì các nghiên cứu và tranh luận hiện nay chỉ liên quan đến việc dùng kéo dài trong thời gian đang mang thai, không phải trước khi có thai. Việc dùng Tylenol khi chưa mang thai hoàn toàn không ảnh hưởng đến việc sinh con sau này.

Sử dụng Acetaminophen an toàn: Đừng vượt quá liều 3000mg/ngày để tránh tổn thương gan nghiêm trọng. Ảnh: Canva

Nếu bạn chuẩn bị có em bé, bạn có thể ghi nhớ một vài nguyên tắc an toàn: chỉ dùng thuốc khi thật sự cần thiết như đau nhức nhiều hoặc sốt; dùng liều thấp nhất có hiệu quả, thông thường là 325-500 mg/lần; khoảng cách giữa các liều từ 4-6 giờ; không dùng quá 3.000 mg/ngày, trừ khi có chỉ định của bác sĩ; và nếu phải dùng liên tục vài ngày, hãy trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân cơn đau hoặc cơn sốt.

Tóm lại, bạn không nên lo lắng vì cho đến hiện tại không có bằng chứng nào cho thấy dùng Tylenol trong thai kỳ gây tự kỷ cho em bé. Tylenol vẫn là lựa chọn an toàn nhất khi mẹ bầu cần giảm đau - hạ sốt, và việc bạn từng dùng thuốc trước đây không gây rủi ro nào cho em bé tương lai.

Theo TSK số 701