Nhiều cặp đôi gặp vấn đề khó thụ thai dù có tần suất quan hệ ổn định. Ảnh: Canva

1. Nam giới ít bị vô sinh hơn nữ giới?

SAI: Thống kê đến hiện nay cho thấy khoảng 15% các cặp vợ chồng không thể có con sau một năm mong con. Khoảng 1/8 cặp vợ chồng khó khăn khi muốn sinh người con đầu.

Khoảng 1/6 cặp khó khăn khi muốn sinh những người con tiếp theo. Nguyên nhân hiếm muộn có thể do nam giới, nữ giới hoặc từ cả hai phía. Theo thống kê, nguyên nhân từ nam giới khoảng 50%. Trong đó, 20 – 30% trường hợp hoàn toàn do người nam, phần còn lại phối hợp từ hai phía hoặc không rõ nguyên nhân.

Vì thế không thể khẳng định nam giới ít bị vô sinh hơn so với nữ giới. Quan trọng là đánh giá kỹ lưỡng khả năng sinh sản của người nam và điều này đóng vai trò quan trọng trong tư vấn và điều trị sinh sản cho một cặp vợ chồng.

2. Nam giới làm việc tinh thần nhiều dẫn đến vô sinh

ĐÚNG: Công việc căng thẳng, áp lực tinh thần hoặc làm việc quá độ có thể ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng, từ đó gây ra các vấn đề về sức khỏe sinh sản nam giới. Một số yếu tố có thể gây ra vấn đề về sức khỏe sinh sản như:

Công việc căng thẳng, áp lực từ cuộc sống, hoặc vấn đề tinh thần có thể ảnh hưởng đến hormon và sức khỏe tổng thể, gây ra vấn đề về sinh sản.

- Stress và áp lực: Thói quen sống không lành mạnh: Hút thuốc lá, uống rượu, chế độ ăn uống không cân đối, thiếu vận động cũng có thể góp phần vào

- Môi trường làm việc: Tiếp xúc với các chất độc hại trong môi trường làm việc có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng.

Nam giới cần giải tỏa áp lực và nghỉ ngơi hợp lý để bảo vệ sức khỏe tinh trùng. Ảnh: Canva

- Công việc đòi hỏi ngồi nhiều: Làm việc nhiều giờ ngồi một chỗ có thể cản trở lưu thông máu đến vùng sinh dục, làm tăng nhiệt độ vùng bìu gây ảnh hưởng đến tinh hoàn.

Chính vì vậy, làm việc tinh thần nhiều có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa là mọi nam giới làm việc tinh thần nhiều sẽ gặp vấn đề vô sinh. Đa số nam giới vẫn có thể duy trì sức khỏe sinh sản tốt nếu sống lành mạnh, thực hiện các biện pháp giảm stress và có chế độ làm việc hợp lý.

3. Đậu nành gây vô sinh ở nam giới?

SAI: Sữa đậu nành là nguồn protein thực vật tốt, phù hợp với những người không tiêu thụ sữa động vật hoặc có các vấn đề về sức khỏe nhất định. Tuy nhiên, một số  ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản nam giới.

Theo các chuyên gia, sữa đậu nành chứa các hợp chất isoflavon, thuộc nhóm phytoestrogen (hay còn gọi là estrogen gốc thực vật), tương tự như hormon nữ estrogen. Sự tương đồng này khiến nhiều người lo ngại ảnh hưởng của isoflavon đối với hệ thống hormon nam giới. Các nghiên cứu trên động vật đã gợi ý lượng isoflavon có thể gây ra các biến đổi trong cơ thể, tác động đến chất lượng tinh trùng và các vấn đề liên quan đến vô sinh.

Vào năm 2021, một phân tích tổng hợp gồm 41 thử nghiệm lâm sàng cho kết quả là không tìm thấy tác dụng nào của đậu nành hoặc isoflavon đối với mức độ hormon sinh sản ở nam giới. Các thử nghiệm can thiệp bằng protein đậu nành giàu isoflavon hoặc chất bổ sung isoflavon và có sự tham gia của nam giới ở mọi lứa tuổi. Kết quả cho thấy không có tác động của đậu nành đến hormon nam giới.

Sữa đậu nành giàu Isoflavone giúp hỗ trợ cải thiện số lượng tinh trùng. Ảnh: Canva

Ngoài ra, không có thử nghiệm lâm sàng nào về tác động của việc hấp thụ isoflavon lên các thông số tinh trùng hoặc tinh dịch cho thấy bất kỳ tác dụng phụ. Nói tóm lại, do không ảnh hưởng đến tinh trùng nên sữa đậu nành không gây vô sinh cho nam giới. Ngược lại, hàm lượng isoflavon trong đậu nành còn hỗ trợ tốt quá trình điều trị chứng tinh trùng ít ở nam giới, giúp cải thiện tình trạng vô sinh nam.

4. Vô sinh nam chủ yếu do ít tinh trùng hay testosteron thấp?

SAI/ ĐÚNG: Tinh trùng ít hay thiểu tinh là tình trạng lượng tinh trùng trong tinh dịch xuất ra thấp hơn mức bình thường (dưới 15 triệu tinh trùng/ml tinh dịch).

Tình trạng này làm giảm tỉ lệ thụ tinh thành công nhưng không làm mất hoàn toàn khả năng sinh sản của nam giới vì tinh trùng vẫn có cấu trúc và chức năng bình thường. Một số nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng này như: bất thường nội tiết, đột biến gen, bất thường di truyền, chấn thương tinh hoàn, bệnh quai bị, hoặc tắc nghẽn đường dẫn tinh.

Mức độ testosteron thấp có thể ảnh hffởng đến khả năng sinh sản của nam giới và góp phần dẫn đến vô sinh. Testosteron là hormon quan trọng cho sự phát triển và hoạt động của tinh trùng cũng như sự phát triển của các bộ phận sinh dục nam. Nồng độ testosteron thấp có thể ảnh hưởng đến các vấn đề sau:

- Giảm sản xuất tinh trùng: Testosteron thấp có thể ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng trong tinh hoàn, làm giảm số lượng tinh trùng được tạo ra.

- Giảm chất lượng tinh trùng: Mức độ testosteron thấp có thể làm giảm chất lượng của tinh trùng, gây ra vấn đề về việc thụ tinh. 

- Ảnh hưởng đến hormon khác: Testosteron thấp cũng có thể gây ra sự mất cân bằng với các hormon khác như estrogen và FSH (follicle-stimulating hormone), ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tinh trùng.

Tuổi tác càng cao, quá trình sản sinh tinh trùng càng kém hiệu quả. Ảnh: Canva

5. Tuổi tác không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản?

SAI: Ở nam giới lớn tuổi, số lượng tinh trùng giảm đi, khả năng di chuyển của tinh trùng kém và hình thái tinh trùng bất thường nhiều hơn, điều này ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Các nghiên cứu chứng minh rằng 90% ống sinh tinh ở nam giới ở độ tuổi 20 và 30 có chứa tinh trùng, trong khi chỉ 50% ống sinh tinh của nam giới có tinh trùng ở độ tuổi 40 và 50. Còn tinh có chứa tinh trùng giảm đến mức 10%. Nghiên cứu cũng cho thấy khả năng di động của tinh trùng nam giới trong độ tuổi 20 – 60 giảm đáng kể từ 0,17 – 0,6% mỗi năm. Và tỉ lệ tinh trùng di động giảm 3 – 12% trong 20 năm tiếp theo.

Chưa dừng lại ở đó, sau 40 tuổi chức năng sản xuất testosteron của tinh hoàn cũng giảm dần, dẫn đến tình trạng “cậu nhỏ” khó cương cứng khi “lâm trận” hoặc dễ xìu khi đang “lâm trận”. Ngoài ra càng lớn tuổi, nam giới càng dễ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, suy thận mạn, xơ gan, rối loạn chuyển hóa lipid. Nam giới có những vấn đề sức khỏe này thường sử dụng các loại thuốc gây tác động xấu đến chức năng của tinh trùng. Những loại thuốc phổ biến có thể ảnh hưởng đến các thông số tinh dịch gồm thuốc hạ huyết áp (thuốc chẹn kênh spironolacton và calci), thuốc chẹn H2 (cimetidin) và phương pháp điều trị bằng antiandrogen cho tuyến tiền liệt (flutamid). ​​​​​​

Theo TSK số 682