Hiểu bệnh A-Z - Nhãn khoa

08/10/2026 GMT+0700

Nhân "Ngày Thị giác thế giới 8/10/2026": 20 điều có thể làm hại mắt bạn

Tạp chí Thuốc & Sức khỏe

Theo Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), bên cạnh các chấn thương rõ ràng, nhiều thói quen hằng ngày có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương mắt hoặc gây mất thị lực.

1. Không đeo kính râm khi ra nắng

Tia cực tím (UV) từ ánh nắng có thể gây tổn thương giác mạc, thủy tinh thể và các mô trên bề mặt mắt, đồng thời làm tăng nguy cơ đục thủy tinh thể và ung thư mắt nếu tiếp xúc kéo dài. Khi ra ngoài trời, nên đeo kính râm có khả năng chống 100% tia UV hoặc đạt chuẩn UV400.

2. Xăm nhãn cầu hoặc sử dụng sản phẩm đổi màu mắt

Xăm nhãn cầu (eyeball tattoos) có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm nhiễm trùng do kim hoặc mực, viêm mắt, bong võng mạc hoặc mù lòa. Phẫu thuật mắt thay đổi màu hoặc thuốc nhỏ mắt không được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chứng nhận cũng gây ra những rủi ro tương tự.

Xăm nhãn cầu tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí làm mất thị lực. Ảnh minh họa: AI

3. Ăn uống thiếu chất

Thiếu vitamin và dưỡng chất nghiêm trọng trong những trường hợp hiếm gặp có thể gây tổn thương thần kinh thị giác, dẫn đến mất thị lực. Chế độ ăn đa dạng với rau lá xanh, rau củ màu cam, trái cây họ cam quýt, các loại đậu và thực phẩm giàu dinh dưỡng là lựa chọn tốt nhất cho đôi mắt khỏe mạnh.

4. Hút thuốc

Hút thuốc có liên quan đến nhiều bệnh về mắt, trong đó có đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng và bệnh tăng nhãn áp. Bỏ thuốc lá là một trong những thay đổi lối sống có lợi nhất để bảo vệ mắt.

5. Tin vào các “mẹo chữa mắt” trên mạng xã hội

Một số mẹo chăm sóc mắt lan truyền trên mạng có thể gây hại thay vì giúp cải thiện tình trạng bệnh. Chẳng hạn, nhỏ sữa mẹ vào mắt để chữa viêm kết mạc, đắp thịt đông lạnh lên mắt bị bầm hoặc những phương pháp chữa trị khác đang thịnh hành trên mạng xã hội. Những mẹo này đều có thể đưa vi khuẩn vào mắt và gây nhiễm trùng. Không nên tự áp dụng các phương pháp chưa được kiểm chứng mà chưa hỏi ý kiến bác sĩ.

6. Nhầm keo hoặc hóa chất với thuốc nhỏ mắt

Những chai lọ nhỏ có thể có hình dáng tương tự nhau, khiến người dùng lấy nhầm thuốc nhỏ mắt với các loại thuốc hoặc hóa chất khác. Đặc biệt, keo dán có thể làm dính mí mắt và gây tổn thương giác mạc. Nên ghi nhãn rõ ràng và bảo quản thuốc nhỏ mắt tách biệt với các loại thuốc và đồ gia dụng khác.

Những chai lọ nhỏ có hình dáng tương tự nhau, khiến người dùng dễ nhầm thuốc nhỏ mắt với các loại thuốc hoặc hóa chất khác. Ảnh minh họa: Canva

7. Bỏ qua tình trạng sức khỏe hiện tại của bản thân

Một số bệnh toàn thân có thể ảnh hưởng đến mắt và thị lực nếu không được kiểm soát tốt. Chẳng hạn, bệnh võng mạc do đái tháo đường là một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất thị lực.

8. Chơi thể thao hoặc sử dụng đồ chơi mà không dùng kính bảo hộ

Các môn thể thao và một số loại đồ chơi có thể gây chấn thương mắt nghiêm trọng nếu không có thiết bị bảo hộ phù hợp. Bong võng mạc, chảy máu bên trong mắt, vỡ mắt - tất cả đều là những chấn thương mắt phổ biến ở vận động viên và có thể phòng ngừa bằng kính phù hợp.

9. Không đeo kính bảo hộ khi làm việc

Những người làm việc trong xây dựng, tiếp xúc với hóa chất hoặc thực hiện các công việc sửa chữa tại nhà có nguy cơ bị tổn thương mắt. Theo AAO, hơn 90% chấn thương mắt có thể phòng tránh bằng cách đeo kính bảo hộ.

Đeo kính bảo hộ khi làm việc có thể phòng tránh chấn thương mắt. Ảnh minh họa: Canva

10. Nhìn trực tiếp mặt trời

Nhìn thẳng vào mặt trời, kể cả trong thời gian ngắn, có thể làm bỏng võng mạc và tổn thương thị lực. Kính râm thông thường không đủ khả năng bảo vệ mắt khi nhìn trực tiếp vào mặt trời, kể cả khi quan sát nhật thực. Trong trường hợp này cần sử dụng kính lọc ánh sáng chuyên dụng đạt chuẩn.

11. Bơi khi đang đeo kính áp tròng

Nước và kính áp tròng không nên tiếp xúc với nhau. Vi khuẩn trong nước có thể bám vào kính và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt nghiêm trọng, thậm chí đe dọa thị lực. Người sử dụng kính áp tròng khi bơi nên trao đổi với chuyên gia chăm sóc mắt về loại kính bảo hộ phù hợp như kính bơi kê đơn.


Nên sử dụng kính bảo hộ khi bơi để bảo vệ mắt. Ảnh minh họa: Canva

12. Vệ sinh kính áp tròng không đúng cách

Kính áp tròng không được vệ sinh và bảo quản đúng cách có thể trở thành nguồn gây nhiễm trùng mắt. Cần rửa tay trước khi chạm vào kính, bảo quản kính đúng hướng dẫn và sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên dụng.

Bảo quản kính đúng hướng dẫn và sử dụng dung dịch vệ sinh chuyên dụng. Ảnh minh họa: Canva

13. Đeo kính áp tròng khi ngủ

Kính áp tròng dùng hằng ngày được thiết kế để đeo trong thời gian nhất định rồi tháo bỏ, không phải để sử dụng kéo dài nhiều ngày. Việc tiếp tục sử dụng kính quá thời gian khuyến cáo có thể đe dọa sức khỏe mắt và thị lực.

14. Tự mua kính áp tròng không cần đơn thuốc

Kính áp tròng màu hoặc kính trang trí được bán không cần đơn có thể không phù hợp với mắt và làm tăng nguy cơ tổn thương, nhiễm trùng hoặc mất thị lực. Trước khi sử dụng kính áp tròng, nên được chuyên gia chăm sóc mắt kiểm tra và hướng dẫn.

Trao đổi với bác sĩ nhãn khoa trước khi quyết định sử dụng kính áp tròng. Ảnh minh họa: Canva

15. Không tẩy trang trước khi ngủ

Nếu không được tẩy trang đúng cách, mỹ phẩm quanh mắt có thể gây kích ứng, làm xước bề mặt mắt và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vì vậy, cần tẩy sạch mỹ phẩm quanh mắt trước khi đi ngủ.

Cần tẩy sạch mỹ phẩm quanh mắt trước khi đi ngủ. Ảnh minh họa: Canva

16. Trì hoãn khám sau khi bị chấn thương mắt

Một số chấn thương mắt ban đầu có thể không gây triệu chứng nghiêm trọng, nhưng việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến tổn thương thị lực lâu dài. Khi mắt bị chấn thương, đặc biệt nếu có đau, thay đổi thị lực hoặc các dấu hiệu bất thường, cần được chăm sóc y tế kịp thời.

17. Không sử dụng thuốc theo hướng dẫn

Một số bệnh mắt cần điều trị lâu dài và sử dụng thuốc đều đặn. Với bệnh tăng nhãn áp, chẳng hạn, người bệnh có thể phải dùng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định. Quên thuốc hoặc nhỏ thuốc không đúng cách có thể làm giảm hiệu quả điều trị. Nếu gặp khó khăn khi sử dụng thuốc, nên trao đổi với nhân viên y tế.

Dùng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định để điều trị đạt kết quả tốt. Ảnh minh họa: Canva

18. Sử dụng mỹ phẩm hoặc thủ thuật thẩm mỹ mắt chưa được phê duyệt

Các sản phẩm mỹ phẩm chứa thành phần chưa được kiểm nghiệm hoặc những thủ thuật làm đẹp vùng mắt có thể gây kích ứng, phản ứng bất lợi hoặc nhiễm trùng. Cần lựa chọn sản phẩm được phép sử dụng quanh mắt và thận trọng với các dịch vụ như nhuộm, uốn hoặc nối mi.

19. Bỏ qua tiêm chủng

Một số bệnh truyền nhiễm có thể ảnh hưởng đến mắt và gây biến chứng nghiêm trọng. AAO khuyến nghị tiêm chủng phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe, trong đó có vaccine phòng zona cho người trưởng thành trên 50 tuổi và vaccine sởi cho trẻ em.

20. Bỏ qua khám mắt định kỳ

Nhiều bệnh về mắt có thể tiến triển mà không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm những bất thường và điều trị khi bệnh chưa gây tổn thương nghiêm trọng. AAO khuyến nghị người trưởng thành khỏe mạnh nên khám mắt cơ bản trước 40 tuổi, sau đó bác sĩ sẽ tư vấn lịch tái khám phù hợp dựa trên tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ.

[Banner Mid] Hồng Phát


Ý kiến của bạn

{% item.name %}

{% item.comment %}

Đọc thêm

sile

Nhân "Ngày Thị giác thế giới 8/10/2026": 20 điều có thể làm hại mắt bạn

hôm qua

Theo Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO), bên cạnh các chấn thương rõ ràng, nhiều thói quen hằng ngày có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, tổn thương mắt hoặc gây mất thị lực.

sile

Vitamin B3 có thể giúp giảm gần 70% nguy cơ mắc glaucoma

23/07/2026 00:00:00 GMT+0700

Nghiên cứu mới tại Mỹ ghi nhận nicotinamide, một dạng vitamin B3, có liên quan đến nguy cơ phát triển glaucoma góc mở nguyên phát thấp hơn ở người tăng nhãn áp.

sile

Khô mắt

05/09/2023 04:31:00 GMT+0700

Khô mắt là một vấn đề phổ biến và thường là mãn tính, đặc biệt là ở người lớn tuổi. Mỗi khi chớp mắt, nước mắt trải ra khắp mặt trước của mắt. Nước mắt có chức năng như sau: cung cấp chất bôi trơn, giảm nguy cơ nhiễm trùng mắt, rửa sạch dị vật trong mắt và giữ cho bề mặt của mắt mịn màng và trong suốt. Khi có quá nhiều nước mắt, phần nước mắt dư thừa chảy vào các ống dẫn lưu nhỏ ở góc trong của mí mắt và chảy vào phía sau mũi.

sile

Thuốc kháng VEGF trong điều trị bệnh lý võng mạc

05/09/2023 02:09:00 GMT+0700

Các bệnh lý võng mạc (thoái hóa điểm vàng, phù hoàng điểm do đái tháo đường...) là nguyên nhân chính làm suy giảm thị lực, gây ra những khuyết tật thị giác dẫn đến mù lòa. Hiện nay, với sự tiến bộ của y học, các thuốc kháng VEGF ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị các bệnh lý võng mạc, vì mang lại hiệu quả cao, góp phần ngăn chặn sự phát triển của bệnh.

sile

Bệnh lý thoái hóa hoàng điểm tuổi già

04/09/2023 08:20:00 GMT+0700

Thoái hóa hoàng điểm tuổi già (AMD) là tình trạng khá phổ biến gây ra giảm thị lực cho những người từ 50 tuổi trở lên. AMD không gây mù hoàn toàn, nhưng mất thị lực trung tâm có thể gây khó khăn trong việc nhận dạng khuôn mặt hoặc khi nấu ăn, sửa chữa đồ đạc trong nhà phải làm việc với khoảng cách rất gần. 

sile

Omega-3 có thể ngăn ngừa mất thính giác

30/08/2023 07:49:00 GMT+0700

Bổ sung đầy đủ acid béo omega-3 trong chế độ ăn uống có thể ngăn ngừa mất thính giác khi bạn già đi, một báo cáo mới cho thấy: Mức độ thấp của acid béo omega-3 acid docosahexaenoic (DHA) có liên quan đến mất thính giác ở tuổi trung niên và tuổi già.

sile

{% item.title %}

{% item.time_ago %}

{% item.short_description %}