4 người “bạn giả tạo” của sức khỏe nam giới

10/02/2026 GMT+0700

4 người “bạn giả tạo” của sức khỏe nam giới

TS-BS CK2 Trà Anh Duy (Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health)

Đàn ông ai cũng có “bạn”. Có người bạn trong phòng gym, có người bạn trên bàn nhậu và có người bạn nằm gọn trong... ngăn thuốc. Điểm chung của họ là gặp nhau thường xuyên, hứa hẹn đủ thứ. Nhưng đời mà, không phải bạn nào cũng chơi đẹp.

Sức khoẻ nam giới cũng vậy. Có những “người bạn” nhìn có vẻ tốt cho phong độ, nhưng chơi càng lâu càng dễ nhận ra một điều phũ phàng: Thân quen chưa chắc có lợi. Thế nên, nếu một ngày bạn thấy mình ‘tụt pin’ không rõ lý do, phong độ trồi sụt, ham muốn lúc có lúc không thì đừng vội kết luận do tuổi tác hay... ‘hết thời’. Có khi thủ phạm lại chính là những người bạn tưởng chừng vô hại sau đây:

1. Người bạn ‘ăn nhiều đạm’

Ăn nhiều đạm chưa chắc tốt cho sinh lý nam giới. Ảnh: Canva

Đạm (protein) là ‘người bạn’ được đàn ông tin tưởng bậc nhất. Nghe đã thấy khỏe. Nhiều quý ông nghĩ đơn giản: Ăn nhiều thịt thì mạnh, mạnh thì mọi thứ phải... mạnh theo. Bởi vậy, bữa ăn của nhiều nam giới lúc nào cũng ưu tiên thịt, cá, trứng, sữa, thậm chí thêm cả bột đạm, whey đủ loại.

Nhưng cơ thể không vận hành theo kiểu ‘cộng điểm’ như game. Sinh tinh và sức khỏe sinh lý nam giới không chỉ cần đạm mà còn cần một hệ dinh dưỡng cân đối; đủ vitamin, khoáng chất, chất béo tốt, chất xơ; và một môi trường ít viêm, ít stress oxy hóa. Khi đạm động vật quá nhiều, đặc biệt là thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, cơ thể thường đi kèm chất béo bão hòa, muối cao, và dễ rơi vào tình trạng viêm âm ỉ.

Theo một nghiên cứu của Gaskins năm 2014 đăng trên Human Reproduction, nam giới tiêu thụ nhiều thịt chế biến sẽ có mật độ tinh trùng và khả năng tinh trùng di động thấp hơn so với nhóm ăn cân đối. Nghĩa là người bạn ‘ăn nhiều đạm’ không xấu, chỉ là nếu ‘ngày nào cũng chơi hết mình’, thì mọi thứ trở nên hỏng bét. Một cách nghĩ vui: Đạm cũng giống xăng tốt. Xe cần xăng, nhưng đổ tràn bình mỗi ngày không làm xe chạy nhanh hơn mà đôi khi còn sặc.

2. Người bạn ‘xả láng rượu bia’

Rượu bia là người bạn xã giao cực kỳ lanh lợi. Gặp là vui, khi uống vào câu chuyện trở nên trôi chảy, tự tin không khác gì... bật công tắc. Nhiều nam giới còn tin rằng nếu có thêm chút rượu họ sẽ ‘máu hơn’, ‘đỡ ngại ngùng’, ‘mạnh dạn hơn’.

Nhưng y học lại nhìn rượu, bia bằng cặp mắt... cảnh giác. Ở liều thấp, rượu có thể giảm ức chế tâm lý. Nhưng chỉ cần quá tay, rượu nhanh chóng trở thành chất ức chế hệ thần kinh trung ương. Khi đó, tín hiệu từ não xuống dương vật không còn trôi chảy, phản xạ mạch máu kém linh hoạt, còn khả năng duy trì cương lại càng khó.

Rượu bia làm suy giảm testosterone, ức chế thần kinh, gây rối loạn cương. Ảnh: Canva

Nghiên cứu của Jensen công bố trên BMJ Open vào năm 2014 cho thấy, nam giới uống trên 25 đơn vị cồn mỗi tuần sẽ có nồng độ testosterone thấp hơn rõ rệt so với nhóm uống ít. Testosterone thấp không chỉ làm giảm ham muốn, mà còn ảnh hưởng năng lượng, tâm trạng, chất lượng giấc ngủ. Rượu bia vì thế giống kiểu người bạn khéo miệng, lúc trò chuyện thì hứa hẹn, nhưng lúc gặp chuyện thì... đứng ngoài cổ vũ.

3. Người bạn ‘dùng thuốc hỗ trợ’

Không ít nam giới thích cảm giác chắc chắn. Và thuốc hỗ trợ sinh lý hay thực phẩm chức năng ‘tăng cường’ chính là thứ mang lại cảm giác đó. Uống vào thấy yên tâm, không khác gì có ‘bảo hiểm phong độ’ trong túi.

Thật ra, thuốc hỗ trợ cương (như nhóm ức chế PDE5) có vai trò y học rõ ràng nếu dùng đúng chỉ định. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều người dùng thuốc không phải vì cần, mà... vì sợ. Sợ thất bại, sợ ‘mất hình ảnh’, sợ một lần trục trặc sẽ thành chuyện lớn.

Chính tâm lý này làm nảy sinh một loại lệ thuộc tâm lý rất tinh vi: Không có thuốc thì lo lắng, lo lắng dẫn đến căng thẳng, căng thẳng thì dễ trục trặc. Thế là dần dà thuốc trở thành ‘bạn thân’ theo kiểu... càng thân càng khó rời. Theo nghiên cứu của Rosen năm 2004 công bố trên Journal of Sexual Medicine, can thiệp bằng thuốc đơn thuần giúp cải thiện triệu chứng ngắn hạn, nhưng hiệu quả bền vững cần phối hợp yếu tố tâm lý - lối sống. Nói vui: Thuốc giống như ‘mượn loa để hát’. Hát hay hay dở vẫn là do giọng mình, chứ không phải do loa.

4. Bạn ‘làm việc quên ngủ’

Nam giới thiếu ngủ vì làm việc quá mức dễ rối loạn hormone, giảm testosterone và suy sinh lý. Ảnh: Canva

Có một người bạn được khen ngợi rất nhiều: Bạn thức khuya, dậy sớm và làm việc liên tục. Nhiều người xem đây là hình mẫu người đàn ông bản lĩnh, có trách nhiệm và xứng mặt trượng phu. Thế nhưng, trường hợp này cơ thể lại không tự hào mà chỉ... phản ứng.

Thật vậy, y học nhận thấy tình trạng thiếu ngủ dẫn đến rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn, nơi điều hòa hormone sinh dục nam. Ngủ ít, ngủ chập chờn, hoặc ngủ bù thất thường đều khiến testosterone tụt giảm, sức bền sa sút, tâm trạng cáu gắt, ham muốn cũng xuống theo.

Vào năm 2016, nghiên cứu của Chen và cộng sự đăng trên Fertility and Sterility cho thấy nam giới ngủ dưới 6 giờ/đêm có chất lượng tinh trùng kém hơn đáng kể so với nhóm ngủ đủ. Người bạn ‘làm việc quên ngủ’ vì thế giống kiểu bạn ‘hạt muối chia đôi, hạt đường ăn hết’ và khi hữu sự không thấy mặt bạn đâu!

Điều đáng nói là 4 người bạn giả tạo trên đây thường không đi một mình mà thường đi chung nhau: Ăn nhiều đạm, uống rượu bia, ngủ ít, rồi thêm thuốc để ‘cho chắc’. Bề ngoài trông như mọi thứ ‘đúng chất đàn ông’, nhưng bên trong thì cơ thể phải gồng cứng mình để giữ cân bằng.

Theo nghiên cứu của Laaksonen công bố trên Diabetes Care năm 2004, lối sống dư thừa năng lượng, rối loạn giấc ngủ và các yếu tố chuyển hóa bất lợi có liên quan đến giảm testosterone và làm tăng nguy cơ rối loạn chức năng tình dục. Những người bạn giả này không đánh úp ngay mà theo kiểu bền bỉ, đều tay.

Kết luận: Sức khỏe nam giới không thiếu những lời khuyên nghe rất ‘đã tai’. Nhưng trong đó có những lời khuyên giống ‘bạn giả’: thân quen, dễ tin, lâu dài lại âm thầm gây hại.

Ăn đạm quá đà, uống rượu bia quá chén, dùng thuốc theo cảm hứng, hay đánh đổi giấc ngủ để lấy công việc đều khiến phong độ nam giới thất thường và sức khỏe đi xuống. Dưới góc nhìn y học, phong độ bền vững của đàn ông không đến từ mánh khóe lọc lõi, mà từ sự cân bằng và hiểu đúng cơ thể. Chọn bạn mà chơi, nhất là chọn bạn đồng hành với sức khỏe, chính là bí quyết để những đấng mày râu giữ gìn phong độ trong suốt năm.

Theo TSK số 703 + 704

Ý kiến của bạn

{% item.name %}

{% item.comment %}

4 người “bạn giả tạo” của sức khỏe nam giới

Áp dụng chánh niệm trong điều trị rối loạn tình dục nam

Khi “ngọn lửa đàn ông” tắt ngúm

8 tin đồn huyễn hoặc về “phong độ đàn ông”

Con người “hồi xuân” làm gì tránh “lệch pha” trong chuyện “yêu”?

12 lợi ích tình dục cho sức khỏe ít ai ngờ

Bài cùng chuyên mục

Thói quen tốt và xấu nhất cho răng

Chuyên gia Anh chỉ ra 9 dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi

Tại sao bệnh cảm lại nặng hơn vào ban đêm?

Bác sĩ trò chuyện: Lưu ý một số bệnh quan trọng trong mùa lạnh

Cúm mùa và những nguy cơ tim mạch cần biết

Bụi mịn PM2.5:"Khách không mời" mà đến

Đọc thêm

4 người “bạn giả tạo” của sức khỏe nam giới

hôm qua

Áp dụng chánh niệm trong điều trị rối loạn tình dục nam

31/12/2025 00:00:00 GMT+0700

Chánh niệm là khả năng chú tâm có chủ ý vào khoảnh khắc hiện tại, với thái độ cởi mở, không phán xét. Trong điều trị rối loạn tình dục nam (RLTDN), chánh niệm (mindfulness) giúp nam giới nhận ra mình đang bị cuốn vào những dòng suy nghĩ “đen đủi” nào, cơ thể đang căng lên ra sao, để kịp thời “kéo phanh” trước khi mọi chuyện trượt khỏi tầm kiểm soát.

Khi “ngọn lửa đàn ông” tắt ngúm

01/12/2025 00:00:00 GMT+0700

Trong y học nam giới, rối loạn cương dương (RLC) là vấn đề phổ biến. Song điều khiến giới chuyên môn lo ngại không phải là số lượng bệnh nhân, mà là nhóm người không còn đáp ứng với điều trị thông thường.

8 tin đồn huyễn hoặc về “phong độ đàn ông”

11/11/2025 00:00:00 GMT+0700

Trong các cuộc trò chuyện nơi quán nhậu, phòng gym hay thậm chí trên mạng xã hội, “phong độ đàn ông” – tức khả năng tình dục của nam giới – là chủ đề luôn thu hút sự quan tâm của nhiều người. Tuy vậy, đa số những bàn luận này là phản khoa học.

Con người “hồi xuân” làm gì tránh “lệch pha” trong chuyện “yêu”?

09/10/2025 00:00:00 GMT+0700

Tuổi tác vốn được xem như dấu chấm hết cho sự tươi trẻ, nhưng thực tế ở một số giai đoạn đặc biệt nào đó, con người lại trải qua hiện tượng “hồi xuân”. Lúc này không ít cặp đôi phải đối diện với tình huống “lệch pha” khi một bên muốn “yêu” nhiều hơn, còn bên kia lại không theo kịp.

12 lợi ích tình dục cho sức khỏe ít ai ngờ

19/09/2025 00:00:00 GMT+0700

Là một phần tự nhiên của đời sống con người, ngoài việc giúp duy trì nòi giống, tình dục còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.