Năm 2024, các chuyên gia đại học Alabama (Hoa Kỳ) công bố một nghiên cứu cho thấy có đến một phần tư sinh viên khi băng qua đường ‘dán mắt’ vào điện thoại di động. Phát hiện này thú vị nhưng không bất ngờ vì xác nhận một xu hướng phổ biến của người trẻ ngày nay là sử dụng thiết bị di động mọi lúc mọi nơi.

Không có lợi ích rõ rệt nào biện minh cho việc làm này nhưng tác hại thì nhiều. Trước nhất, thói quen này dễ khiến người ta phân tâm. Tiến sĩ Wayne Giang của Đại học Florida (Hoa Kỳ), người nghiên cứu mối liên hệ giữa việc sử dụng điện thoại và chấn thương khi đi bộ, cho biết: “Tôi không nghĩ mọi người nhận thức được mức độ phân tâm khi họ vừa đi bộ vừa dùng điện thoại”.

Vừa đi bộ vừa dùng điện thoại làm tăng nguy cơ mất tập trung, vấp ngã và tai nạn. Ảnh: AI

Thật vậy, các thiết bị di động có thể gây ra điều mà một số chuyên gia gọi là “mù do thiếu chú ý” (inattentional blindness). Một nghiên cứu cho thấy những người đi bộ và nói chuyện điện thoại thì ít nhận ra ngay cả khi một chú hề đi xe đạp một bánh bên cạnh họ.

Nhưng màn hình còn làm thay đổi tâm trạng. Khi các nhà khoa học nghiên cứu về căng thẳng, họ thường yêu cầu mọi người thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng lúc. Đó là vì đa nhiệm thường khiến mọi người căng thẳng. Có bằng chứng cho thấy việc đi bộ và sử dụng điện thoại cũng có tác dụng tương tự, ngay cả khi chúng ta không nhận thức được điều đó. Một thí nghiệm cho thấy càng sử dụng điện thoại trong khi đi bộ trên máy chạy bộ thì mức độ cortisol, hormone gây căng thẳng càng tăng lên.

Cuối cùng, việc nhìn xuống điện thoại khi đi bộ thay vì đứng thẳng có thể làm tăng tải trọng đặt lên cơ cổ và lưng trên, điều này góp phần gây ra các triệu chứng của “Hội chứng cổ do dùng điện thoại” (Tech neck syndrome). Một nghiên cứu trên tạp chí Gait & Posture vào năm 2015 cho thấy thói quen này có thể làm giảm khả năng giữ thăng bằng và tăng nguy cơ vấp ngã.

Cúi đầu quá lâu làm tăng áp lực lên cột sống cổ. Ảnh: Canva

Nhận thức rằng việc vừa đi bộ vừa sử dụng điện thoại có thể tiềm ẩn rủi ro nên một số thành phố trên thế giới, như Honolulu (Hoa Kỳ), đã ra luật hạn chế người đi bộ mất tập trung. Nhưng nghiên cứu về những nguy hiểm này phát hiện một số điều lưu ý. Tiến sĩ Giang và đồng nghiệp nhận thấy gần 30.000 trường hợp chấn thương khi đi bộ do sử dụng điện thoại. Mặc dù nhiều tai nạn xảy ra trên đường phố và vỉa hè, nhưng gần 1/4 là xảy ra tại nhà.

Nghiên cứu của ông cũng cho thấy tuổi tác là một trong những yếu tố rủi ro chính gây ra chấn thương khi đi bộ liên quan đến điện thoại. Thanh thiếu niên từ 11-20 tuổi có tỷ lệ chấn thương cao nhất, tiếp theo là người lớn ở độ tuổi 20, 30 và 40.

Vậy làm thế nào để giữ an toàn? Nếu bạn muốn kiểm tra điện thoại, tiến sĩ Giang khuyên bạn nên dừng lại một chút, tốt nhất là tránh đường đi của những người đi bộ khác.

Nếu bạn vừa đi bộ vừa sử dụng thiết bị điện tử, ông khuyên nên tránh khi ở gần cầu thang, vạch sang đường và những nơi có địa hình gồ ghề hoặc không bằng phẳng, những nơi mà theo nghiên cứu của ông, tai nạn dễ xảy ra hơn.

“Ngay cả những người tỉnh táo và nhận thức được tình huống cũng có thể bị thương khi đi bộ. Nếu bạn bị phân tâm bởi điện thoại, chắc chắn bạn đang tự đặt mình vào tình thế nguy hiểm”, ông nói.

Theo TSK số 709