“Thoái hóa cột sống”, “thoát vị đĩa đệm” là top những từ khóa được tìm kiếm nhiều nhất trên mạng. Điều này phản ánh thực trạng gia tăng vấn đề này ngoài đời, đặc biệt ở người trẻ.

Thật vậy, tại các bệnh viện và phòng khám chuyên khoa xương khớp, điều dễ nhận thấy trong vài năm gần đây là số bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm cổ hay thắt lưng đang trẻ hóa.

Vì sao có điều này? Cấu trúc một đơn vị cột sống bao gồm hai thân đốt sống xếp chồng lên nhau, ở giữa là một nhân đệm có nhiệm vụ cùng với mấu khớp phía sau giúp đốt sống có thể chuyển động cúi, ngửa, nghiêng sang bên và hấp thụ lực. Bao quanh nhân đệm là một vòng xơ có nhiệm vụ giữ nhân đệm nằm đúng vị trí.

Cúi đầu dùng điện thoại trong thời gian dài làm tăng áp lực lên cột sống cổ. Ảnh: AI

Ở người trẻ, các hệ thống dây chằng và nhân đệm khá chắc chắn nên rất khó bị thoát vị, nghĩa là nhân đệm chui ra khỏi vòng xơ chui vào lòng ống sống. Tuy nhiên, dù có chắc chắn đến mấy thì hệ thống này vẫn bị suy yếu khi các tác động co, kéo, giãn cứ lặp đi lặp lại liên tục suốt thời gian dài.

Trong thời đại ngày nay, những động tác kéo giãn hệ thống dây chằng phần lớn đến từ các hoạt động sai tư thế hàng ngày. Đối với cột sống cổ, đó chính là động tác cúi cổ để nhìn điện thoại. Bạn có thể hình dung điều này qua hình minh họa khi việc gập cổ tác động lên cột sống lên gấp nhiều lần. Vậy mà mỗi ngày chúng ta đều lặp đi lặp lại động tác này trong thời gian dài cho việc lướt facebook, tiktok, đọc hay trả lời tin nhắn.

Đối với cột sống thắt lưng, việc ngồi sai tư thế, khom lưng, mang vác nặng hoặc chơi thể thao quá sức chính là yếu tố thúc đẩy tỷ lệ thoát vị đĩa đệm người trẻ tăng cao.

Ảnh minh họa: áp lực lên đĩa đệm cột sống cổ khi cúi đầu quá mức.

Một thực tế ngày nay là công việc văn phòng khiến người trẻ thường xuyên phải ngồi nhiều, chưa kể áp lực KPI khiến họ phải ‘cày’ nhiều hơn. Vì điều này mà thời gian dành cho luyện tập thể thao sẽ ít đi. Để bù lại, họ thường ‘bung’ hết sức vào cuối tuần hoặc cuối ngày, khi cơ thể đã mệt mỏi, rã rời vì công việc. Lúc này việc chơi thể thao dễ dẫn đến chấn thương do các phản xạ gân, cơ không còn chính xác.

Để phòng ngừa tổn thương thoát vị đĩa đệm, người trẻ cần hạn chế cúi cổ lướt điện thoại di động; tập các bài tập cơ vùng cổ và thắt lưng mỗi ngày; tránh các tư thế khom lưng, cúi cổ trong thời gian dài; hạn chế chơi thể thao quá sức trong thời gian đêm hoặc cuối tuần; khởi động kỹ trước khi tập luyện thể thao; khi đau mỏi cơ cần nghỉ ngơi, giãn cách thời gian giữa hai lần chơi và thời gian chơi; đi khám bệnh khi cơn đau cột sống kéo dài không hết khi nghỉ ngơi.

Theo TSK số 709