10 thành tựu tim mạch năm 2025: Những bước tiến định hình tương lai điều trị

01/02/2026 GMT+0700

10 thành tựu tim mạch năm 2025: Những bước tiến định hình tương lai điều trị

TS.BS BÙI MINH TRẠNG

2025 được giới chuyên môn đánh giá là một năm đặc biệt sôi động của tim mạch học, với nhiều đột phá trải rộng từ dược học, can thiệp - phẫu thuật, cho tới công nghệ số và trí tuệ nhân tạo. 10 thành tựu nổi bật sau đây cho thấy tim mạch học đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới điều trị chính xác hơn, an toàn hơn và cá thể hóa hơn.

1. Thuốc giảm Lipoprotein(a)

Lipoprotein(a) là yếu tố nguy cơ tim mạch có tính di truyền, liên quan chặt chẽ với nhồi máu cơ tim sớm và hẹp van động mạch chủ, nhưng trong nhiều thập kỷ chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu. Năm 2025, các thuốc mới tác động vào quá trình tổng hợp Lp(a) như lepodisiran cho thấy khả năng giảm nồng độ Lp(a) trên 90% chỉ với vài liều mỗi năm. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra triển vọng giảm biến cố tim mạch ở nhóm bệnh nhân nguy cơ rất cao vốn trước đây “bó tay” về mặt điều trị.

Sự ra đời của thuốc giảm Lipoprotein(a) mở ra bước ngoặt điều trị tim mạch. Ảnh: India Today

2. Mở rộng vai trò của thuốc SGLT trong bảo vệ tim mạch

Không còn giới hạn trong điều trị đái tháo đường, các thuốc ức chế SGLT, đặc biệt là dạng kết hợp SGLT1/SGLT2, tiếp tục chứng minh lợi ích vượt ra ngoài kiểm soát đường huyết. Các nghiên cứu công bố năm 2025 cho thấy nhóm thuốc này giúp giảm đáng kể nhồi máu cơ tim, đột quỵ và nhập viện vì suy tim, kể cả ở bệnh nhân có bệnh thận mạn. Điều này củng cố xu hướng điều trị tích hợp tim - thận - chuyển hóa trong thực hành lâm sàng hiện đại.

Thuốc ức chế SGLT giúp giảm nhồi máu cơ tim và kiểm soát đường huyết. Ảnh: Nature

3. Cắt đốt rung nhĩ bằng trường xung

Phương pháp cắt đốt rung nhĩ (PFA) mở ra chuẩn mới an toàn hơn trong điều trị rung nhĩ. Ảnh: Cardiovascular Business

Cắt đốt rung nhĩ là phương pháp điều trị quan trọng, tuy nhiên các kỹ thuật truyền thống sử dụng năng lượng nhiệt như radiofrequency (sóng cao tần) hoặc cryoablation (nhiệt độ lạnh sâu) luôn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương mô ngoài tim, đặc biệt là thực quản và thần kinh hoành.

Năm 2025, cắt đốt bằng trường xung (Pulsed - Field Ablation - PFA) được xem là một trong những tiến bộ nổi bật nhất của điện sinh lý tim mạch. PFA sử dụng các xung điện cao áp, thời gian rất ngắn, gây hiện tượng điện xung làm thủng có kiểm soát màng tế bào cơ tim (irreversible electroporation). Cơ chế này có tính chọn lọc mô cao vì tế bào cơ tim nhạy cảm hơn nhiều so với mô thực quản, mạch máu và thần kinh. Nhờ đó, PFA tạo tổn thương hiệu quả tại nhĩ trái trong khi giảm tối đa nguy cơ biến chứng nặng, đặc biệt là rò nhĩ - thực quản. Các nghiên cứu công bố giai đoạn 2024 - 2025 cho thấy PFA đạt tỷ lệ cô lập tĩnh mạch phổi cao, bền vững, với thời gian thủ thuật ngắn và tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng thấp hơn rõ rệt so với phương pháp đốt nhiệt. Ban đầu PFA được áp dụng cho rung nhĩ kịch phát và nay hiện mở rộng sang rung nhĩ dai dẳng và một số rối loạn nhịp phức tạp khác. Với hiệu quả cao, độ an toàn vượt trội và đường cong học tập ngắn, PFA được kỳ vọng sẽ trở thành chuẩn mực mới trong điều trị rung nhĩ, góp phần thay đổi chiến lược tiếp cận rối loạn nhịp tim trong thực hành lâm sàng hiện đại.

4. Kiểm soát LDL - Cholesterol thế hệ mới

Thuốc sinh học và công nghệ SiRNA nhắm vào PCSK9, như inclisiran, tiếp tục khẳng định vai trò trong kiểm soát rối loạn lipid máu. Ưu điểm lớn của các thuốc này là chỉ cần dùng 2 lần mỗi năm, giúp cải thiện đáng kể tuân thủ điều trị. Năm 2025, nhiều hướng dẫn quốc tế đã cập nhật vai trò của nhóm thuốc này cho bệnh nhân nguy cơ rất cao, đặc biệt sau hội chứng vành cấp.

Thuốc sinh học và công nghệ SiRNA dùng 2 lần mỗi năm giúp kiểm soát mỡ máu hiệu quả. Ảnh: Biopharma PEG

5. Thiết bị hỗ trợ tuần hoàn và tim nhân tạo

Lĩnh vực suy tim giai đoạn cuối ghi nhận những bước tiến quan trọng với các thế hệ tim nhân tạo toàn phần và thiết bị hỗ trợ thất trái cải tiến. Tháng 2 năm qua, một người đàn ông Úc, 40 tuổi, đã sống được 100 ngày với trái tim nhân tạo toàn phần làm bằng titan có tên BiVACOR. Đây là khoảng thời gian dài nhất từ trước đến nay đối với người sử dụng công nghệ này.

Suy tim giai đoạn cuối có bước tiến với tim nhân tạo mới. Ảnh: UNILAD TECH

BiVACOR sử dụng công nghệ treo từ trường, giảm ma sát và giảm huyết khối giúp kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho đến khi bệnh nhân chờ ghép tim. Đây là hy vọng mới cho những bệnh nhân trước đây gần như không còn lựa chọn điều trị.

6. Trí tuệ nhân tạo trong sàng lọc bệnh tim sớm

AI ngày càng đóng vai trò trung tâm trong tim mạch học. Các thuật toán phân tích điện tâm đồ từ thiết bị đeo cá nhân có thể phát hiện sớm suy tim, bệnh van tim hay rối loạn nhịp tiềm ẩn, ngay cả khi bệnh nhân chưa có triệu chứng. Năm 2025, nhiều nghiên cứu cho thấy AI giúp phát hiện bệnh tim sớm hơn hàng tháng đến hàng năm so với phương pháp truyền thống.

7. Ống nghe thông minh

Ống nghe AI giúp phát hiện suy tim và rối loạn nhịp hiệu quả hơn. Ảnh: Báo The Guardian

Được phát minh vào năm 1816, ống nghe truyền thống – dùng để nghe âm thanh bên trong cơ thể là một phần thiết yếu trong bộ dụng cụ của mỗi bác sĩ trong hơn hai thế kỷ qua. Một trong những điểm thú vị của năm 2025 là ống nghe đã ‘trở lại’ mạnh mẽ ở phiên bản tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Các ống nghe AI có thể phân tích âm tim, tiếng thổi và kết hợp điện tâm đồ ngắn để gợi ý chẩn đoán suy tim hoặc bệnh van tim chỉ trong vài chục giây.

Một nghiên cứu thử nghiệm ống nghe AI, với sự tham gia của khoảng 12.000 bệnh nhân từ 200 phòng khám bác sĩ đa khoa ở Anh, trong đó nhiều người có các triệu chứng như khó thở hoặc mệt mỏi. Kết quả những người được khám bằng ống nghe mới có thể được phát hiện mắc suy tim cao gấp đôi so với người được khám bằng ống nghe cổ điển. Điều này tương tự ở bệnh nhân mắc bệnh van tim, trong khi ở bệnh nhân mắc rung nhĩ, ống nghe AI phát hiện nhiều hơn 3 lần. Công cụ này đặc biệt hữu ích tại tuyến y tế cơ sở và trong sàng lọc cộng đồng

8. Hình ảnh học tim mạch độ phân giải cao

Công nghệ CT tim photon - counting nâng cao chẩn đoán mạch vành. Ảnh: Tạp chí Gia Đình Việt Nam

Công nghệ CT tim photon - counting cho phép đánh giá mảng xơ vữa mạch vành với độ chi tiết chưa từng có, trong khi giảm liều tia X cho bệnh nhân. Năm 2025, kỹ thuật này giúp phân tầng nguy cơ chính xác hơn, hỗ trợ quyết định điều trị nội khoa hay can thiệp, và hứa hẹn thay đổi vai trò của chẩn đoán không xâm lấn trong bệnh mạch vành.

9. “Bản sao số” của trái tim (Digital Twin)

“Bản sao số” của trái tim là mô hình số hoá tái hiện cấu trúc, chức năng và sinh lý tim mạch của từng bệnh nhân cụ thể. Mô hình này được xây dựng từ dữ liệu đa nguồn: CT, MRI tim, siêu âm tim 3D, điện sinh lý, huyết động học và hồ sơ lâm sàng. Trí tuệ nhân tạo đóng vai trò tích hợp và mô phỏng các kịch bản diễn tiến bệnh.

"Bản sao số" hỗ trợ điều trị tim mạch hiệu quả. Ảnh: King's College London

Trong năm 2025, “bản sao số” được ứng dụng thử nghiệm trong nhiều lĩnh vực tim mạch quan trọng. Ở bệnh van tim, mô hình giúp dự đoán đáp ứng huyết động sau TAVI hoặc phẫu thuật. Trong rối loạn nhịp nó hỗ trợ xác định vị trí cắt đốt tối ưu, giảm thời gian thủ thuật và tái phát. Đối với suy tim, nó cho phép mô phỏng tác động của thuốc hoặc thiết bị hỗ trợ tuần hoàn trước khi áp dụng trên bệnh nhân thật.

Về lâu dài, công nghệ này được xem là nền tảng của tim mạch học chính xác (precision cardiology), giúp giảm biến chứng, tiết kiệm chi phí và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng phức tạp. Thách thức hiện nay là chi phí, chuẩn hóa dữ liệu và tích hợp vào hệ thống y tế thường quy.

10. Theo dõi tim mạch từ xa và y tế số

Y tế số tim mạch thúc đẩy chăm sóc tim mạch liên tục và phòng ngừa chủ động tại nhà. Ảnh: Cardiac RMS

Theo dõi tim mạch từ xa là sự kết hợp giữa thiết bị đeo thông minh, cảm biến sinh học, nền tảng dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo. Các thông số như huyết áp, nhịp tim, điện tâm đồ, cân nặng, SpO2 và mức độ hoạt động thể lực được thu thập liên tục tại nhà và truyền về trung tâm y tế.
Năm 2025, nhiều nghiên cứu và chương trình thực tế cho thấy mô hình này đặc biệt hiệu quả trong quản lý suy tim, tăng huyết áp và rung nhĩ. Việc phát hiện sớm dấu hiệu mất bù giúp can thiệp kịp thời, giảm rõ rệt tỷ lệ nhập viện và tử vong. Với rung nhĩ, các thiết bị đeo cá nhân có thể phát hiện cơn loạn nhịp không triệu chứng, góp phần phòng ngừa đột quỵ sớm hơn. Từ góc độ quản lý bệnh viện, y tế số tim mạch giúp chuyển dịch từ mô hình “điều trị khi bệnh nặng” sang “chăm sóc liên tục và phòng ngừa chủ động”. Tuy nhiên, vấn đề pháp lý, bảo mật dữ liệu, chi trả bảo hiểm và đào tạo nhân lực vẫn là những rào cản cần giải quyết để triển khai rộng rãi, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.

Theo TSK số 703 + 704

Ý kiến của bạn

{% item.name %}

{% item.comment %}

7 triệu ca ung thư mỗi năm có thể phòng ngừa

Năm 2025: 9 đột phá y học mang lại hy vọng cho nhân loại

10 thành tựu tim mạch năm 2025: Những bước tiến định hình tương lai điều trị

Cà phê giúp cải thiện tâm trạng?

Lối sống “cú đêm” gây hại tim mạch

Lần đầu ghép thành công thận người cho bệnh nhân từng ghép thận lợn

Bài cùng chuyên mục

Nước mũi tiết lộ bí mật cơ thể bạn

Người dân phải được đặt ở vị trí trung tâm của hệ thống y tế

Nipah virus (NiV) có gây đại dịch không?

Đạo diễn Dương Huy “Tôi muốn đi đến tận cùng sự thật”

Y tế TP.HCM phát triển mô hình kết hợp Đông – Tây y

Tân Tổng Lãnh sự Pháp Etienne Ranaivoson thăm Viện Tim TP.HCM

Đọc thêm

7 triệu ca ung thư mỗi năm có thể phòng ngừa

11/02/2026 00:00:00 GMT+0700

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), gần 38% ca ung thư mới trên toàn cầu mỗi năm, tương đương 7 triệu ca, liên quan đến hút thuốc, rượu bia, nhiễm trùng, lối sống thiếu lành mạnh và ô nhiễm môi trường có thể phòng ngừa.

Năm 2025: 9 đột phá y học mang lại hy vọng cho nhân loại

5 ngày trước

Những tiến bộ y học nổi bật trong năm 2025 sau đây đã và đang tác động trực tiếp đến đời sống con người, mở ra nhiều cơ hội phòng ngừa, điều trị an toàn và hiệu quả hơn.

10 thành tựu tim mạch năm 2025: Những bước tiến định hình tương lai điều trị

01/02/2026 00:00:00 GMT+0700

Cà phê giúp cải thiện tâm trạng?

02/02/2026 00:00:00 GMT+0700

Khi mệt mỏi hay uể oải, nhiều người tìm đến cà phê như một cách giúp tỉnh táo và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, lạm dụng caffeine có thể gây tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.

Lối sống “cú đêm” gây hại tim mạch

02/02/2026 00:00:00 GMT+0700

Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ cho thấy lối sống “cú đêm” có thể làm tăng nguy cơ tim mạch, đặc biệt ở phụ nữ.

Lần đầu ghép thành công thận người cho bệnh nhân từng ghép thận lợn

29/01/2026 00:00:00 GMT+0700

Lần đầu tiên trong lịch sử y học, một bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối từng được ghép thận lợn biến đổi gen đã được ghép thành công thận người, đánh dấu cột mốc quan trọng của cấy ghép liên loài trước bối cảnh khan hiếm nguồn tạng hiến.