Đạo diễn Dương Huy “Tôi muốn đi đến tận cùng sự thật”

09/01/2026 GMT+0700

Đạo diễn Dương Huy “Tôi muốn đi đến tận cùng sự thật”

Phan Sơn - Thảo Uyên

Tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 24 tháng 11/2025, bộ phim khoa học Bụi mịn - hiểm họa lơ lửng của đạo diễn Dương Huy đã xuất sắc giành giải Bông Sen Vàng thể loại Phim Khoa học. Tháng qua, anh đã dành cho Tạp chí Thuốc & Sức Khỏe (TSK) một buổi trò chuyện về tác phẩm này.

Chúc mừng anh và ê kíp làm phim đã giành giải cao nhất của Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 24. Con đường đến với phim khoa học của anh như thế nào?

Đạo diễn Dương Huy, người vừa giành giải Bông Sen Vàng thể loại Phim Khoa học. Ảnh: VTV College

ĐD Dương Huy: Sau khi ra trường, tôi may mắn được về làm việc tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương. Khi về đây, tôi được phân công về phòng chuyên làm phim khoa học, và từ đó được gặp gỡ, làm việc với những người làm phim khoa học giỏi nhất Việt Nam.

Tiền thân của phim khoa học là phim khoa học thường thức, hay còn gọi là phim khoa học phổ cập với đối tượng phục vụ là mọi tầng lớp nhân dân; phim giáo khoa, hay còn gọi là phim dạy học; phim khoa học viễn tưởng, kết hợp các thể loại phim khoa học, tự nhiên và xã hội; phim khám phá, phục vụ cho các mục đích nghiên cứu. Rồi có cả phim khoa học nghệ thuật với hình thức thể hiện là các thủ pháp biểu hiện của nghệ thuật điện ảnh. Trong những năm gần đây, phim khoa học thường xuyên được lên sóng, tiếp cận người dân nhanh chóng và rộng rãi hơn. Lúc này chúng cung cấp thêm cho người xem những đề tài thú vị và thiết thực như khám phá thiên nhiên hay các vấn đề môi trường.

Tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, chúng tôi cũng có những bộ phim như thế, như phim “Chống hạn” (đạo diễn Ngọc Đắc, quay phim An Sơn - 1956), hay phim “Bảo vệ sức khoẻ để sản xuất” (đạo diễn Khánh Dư), phim “Làm cho lúa tốt” (kịch bản Nắng Mai Hồng, đạo diễn Trần Thịnh) vào cuối năm 1956, đầu năm 1957. Từ đó đến nay Hãng phim đã sản xuất được hơn 2.000 tác phẩm phim khoa học với các đề tài và dạng thức khác nhau. Phim “Ô nhiễm trắng” (2019) của tôi làm đạo diễn nói về ô nhiễm túi nilon và rác thải nhựa từng được đánh giá cao trong Liên hoan Báo chí Quốc gia, giải Quay phim xuất sắc tại Liên hoan phim lần thứ 22 và giải A Đạo diễn Liên hoan phim Môi trường toàn quốc lần thứ 8.

Bụi mịn là câu chuyện được đề cập khá nhiều trên truyền thông đại chúng. Tại sao anh chọn đề tài quen thuộc này để thực hiện?

Poster phim "Bụi mịn - Hiểm hoạ lơ lửng"

ĐD Dương Huy: Bụi mịn được nói rất nhiều, nhưng đối với chúng tôi nó vẫn là một đề tài nhức nhối. Bụi mịn vô hình, khó nhận biết bằng mắt thường, nhưng sức tàn phá của nó đối với sức khỏe cộng đồng thì vô cùng khủng khiếp. Trong những chuyến công tác từ Bắc vào Nam, tôi nghe nhiều người dân chia sẻ về tình trạng khó thở, bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ, sự ngột ngạt ở các đô thị, và cả những băn khoăn của họ: “Mình phải sống thế này đến bao giờ?”. Tôi nghĩ, nếu mình không làm phim về bụi mịn thì có lẽ chẳng có ai kể câu chuyện này một cách trực diện, trung thực và đa chiều. Nếu không kể bây giờ, sau này kể thì quá muộn. Điều thôi thúc lớn nhất vẫn là trách nhiệm của một người làm phim tài liệu – khoa học. Tôi muốn đi đến tận cùng sự thật, phải mang đến điều có ích cho cộng đồng.

Làm phim khoa học không dễ, vì phải biến những điều khó hiểu và khô khan thành dễ hiểu và thú vị để người xem tiếp nhận. Tôi đã xem tác phẩm của anh nhiều lần, điều làm tôi thích thú nhất là hình ảnh trực quan của bụi mịn trong một khoang xe hơi. Anh thực hiện điều này như thế nào?

ĐD Dương Huy: Điện ảnh phải làm cho khoa học trở nên dễ hiểu và đó cũng chính là nhiệm vụ của tôi khi kể câu chuyện này. Nếu nói đến bụi thường thì rất dễ, vì ai cũng có thể nhìn thấy chúng được. Nhưng nói đến bụi mịn thì khó, vì nó không thấy được, nhưng lại hiện diện phổ biến trong không khí. Để người xem “nhìn thấy” bụi mịn, chúng tôi đã sử dụng một thiết bị camera chuyên dụng ghi lại hình ảnh bụi có kích thước cực nhỏ trong khoang một chiếc xe hơi gia đình giữa buổi trưa mùa hè. Dưới tác động của luồng khí nóng do nhiệt độ cao và chênh lệnh áp suất, các hạt bụi mịn phát tán và tồn tại ở trạng thái lơ lững trong suốt thời gian ghi hình. Hãy tưởng tượng xem, bụi mịn hiện diện trong một môi trường kín như trong ngôi nhà mình đang ở rất đỗi bình thường. Vậy mà chúng ta lại hít thở thứ bụi vô hình đó hàng ngày mà không hay biết. Chúng phải được “nhìn thấy” để mọi người chứng thực được sự nguy hiểm của chúng.

Người làm phim khoa học phải đam mê lắm vì không ai mong được nổi tiếng và giàu có trong lĩnh vực khó khăn này. Tôi tin anh rất đam mê trên con đường đang đi?

ĐD Dương Huy: Đúng, nếu không đam mê chắc tôi không theo đuổi con đường này suốt 15 năm qua. Tôi có thói quen đi ra ngoài, lắng nghe những chia sẻ và nhu cầu của người dân, rồi kể lại chúng bằng ngôn ngữ điện ảnh. Thật tình thì làm phim khoa học không mong nổi tiếng, đặc biệt ở nước ta, khi người dân chưa ủng hộ phim khoa học như người dân các nước phát triển. Làm phim khoa học cũng không mong có nhiều tiền. Nhiều lúc chúng tôi phải bỏ tiền túi để có được những cảnh quay giá trị nhằm giúp người xem hiểu rõ hơn vấn đề mình đang muốn chuyển tải.

Để thực hiện bộ phim, đạo diễn Dương Huy đã đi nhiều nơi và gặp gỡ nhiều nhà khoa học. Ảnh: NVCC

Trên thế giới từng có người truyền thông về tác hại của thuốc lá thì bị giới sản xuất thuốc lá đe dọa. Vậy làm phim về bụi mịn anh có gặp khó khăn không?

ĐD Dương Huy: Có chứ, dù làm phim cho một hãng phim Nhà nước, nhưng khi chúng tôi xin phép ghi hình một số trạm quan trắc không khí, không ít người hoài nghi về mục đích làm việc của chúng tôi. Rồi khi phim hoàn tất, cả một năm sau, nó không được ai nhắc đến. Nếu ra mắt vào năm 2023 có lẽ phim đã mang đến cho người xem được một sự thật có tính thời sự cao, đặc biệt là giúp công chúng nhận thức được nguy cơ của bụi mịn đối với sức khoẻ. Nhưng phim gặp phải một số rào cản, kém may mắn và tôi bị hụt hẫng trong suốt quãng thời gian đó.

Sau “Bụi mịn - hiểm họa lơ lửng”, bộ phim tiếp theo của anh là gì?

ĐD Dương Huy: Bộ phim tiếp theo của tôi đã được Hội đồng duyệt phim quốc gia duyệt xong mang tên “Đất hiếm ở Việt Nam”. Đất hiếm không chỉ là tài nguyên mà còn là chìa khóa của cuộc cách mạng công nghệ, là vũ khí chiến lược trong thế kỷ 21. Dĩ nhiên, lâu dài tôi vẫn muốn tiếp tục ghi lại những biến đổi của cuộc sống tự nhiên, đời sống con người trong đô thị hiện đại, những nghiên cứu khoa học của Việt Nam trong chuyển đổi năng lượng và những thách thức sinh thái mà các thế hệ tương lai sẽ đối mặt.

Đạo diễn Dương Văn Huy sinh năm 1986, tốt nghiệp chuyên ngành Nhiếp ảnh, Đạo diễn Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội. Anh đã tham gia đạo diễn cho hơn 20 tác phẩm và nhận được nhiều giải thưởng uy tín như: Quay phim xuất sắc, Đạo diễn xuất sắc, Cánh diều bạc, Giải Báo chí quốc gia, Bông sen vàng. Từ tháng 12/2025, anh chuyển vào TP.HCM sống và công tác tại trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP. Hồ Chí Minh trong vai trò giảng viên.

Theo TSK số 702

Ý kiến của bạn

{% item.name %}

{% item.comment %}

Nipah virus (NiV) có gây đại dịch không?

Đạo diễn Dương Huy “Tôi muốn đi đến tận cùng sự thật”

Y tế TP.HCM phát triển mô hình kết hợp Đông – Tây y

Tân Tổng Lãnh sự Pháp Etienne Ranaivoson thăm Viện Tim TP.HCM

Vai trò quan trọng của dược lâm sàng trong điều trị ung thư

Siết quản lý thuốc, mỹ phẩm dịp Tết 2026

Bài cùng chuyên mục

Cà phê giúp cải thiện tâm trạng?

Lối sống “cú đêm” gây hại tim mạch

Lần đầu ghép thành công thận người cho bệnh nhân từng ghép thận lợn

Phát hiện kháng thể miễn dịch giúp ức chế ung thư phổi

Ăn, uống gì để giảm viêm mạn tính?

Nghiên cứu mới nhất: Acetaminophen không gây tự kỷ khi dùng trong thai kỳ

Đọc thêm

Nipah virus (NiV) có gây đại dịch không?

2 ngày trước

Không chỉ ở Châu Á mà truyền thông ở Mỹ cũng liên tục đưa tin về bệnh gây do Nipah virus (NiV). Câu hỏi được quan tâm nhiều là liệu NiV có gây ra một đại dịch khác không?

Đạo diễn Dương Huy “Tôi muốn đi đến tận cùng sự thật”

09/01/2026 00:00:00 GMT+0700

Y tế TP.HCM phát triển mô hình kết hợp Đông – Tây y

24/12/2025 00:00:00 GMT+0700

TP.HCM xác định phát triển mô hình kết hợp Đông – Tây y là định hướng chiến lược lâu dài, phù hợp với đặc thù đô thị đặc biệt, đa trung tâm và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân.

Tân Tổng Lãnh sự Pháp Etienne Ranaivoson thăm Viện Tim TP.HCM

20/12/2025 00:00:00 GMT+0700

Nhân nhiệm kỳ công tác mới tại Việt Nam, sáng 18/12, tân Tổng Lãnh sự Pháp tại TP.HCM, Ông Etienne Ranaivoson, đã đến thăm và làm việc tại Viện Tim TP.HCM.

Vai trò quan trọng của dược lâm sàng trong điều trị ung thư

19/12/2025 00:00:00 GMT+0700

Trong hai ngày 18–19/12, tại Hà Nội, Bệnh viện K đã tổ chức Hội thảo khoa học “Dược lâm sàng trong điều trị đa mô thức bệnh ung thư và vật lí y khoa cho kỉ nguyên điều trị chính xác”.

Siết quản lý thuốc, mỹ phẩm dịp Tết 2026

19/12/2025 00:00:00 GMT+0700

Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) mở đợt cao điểm rà soát, xử lý thuốc, mỹ phẩm nhập lậu, giả mạo trên toàn quốc từ ngày 15/12/2025 đến 31/3/2026.