Trong khi con người ngày nay chạy theo những vấn đề sức khỏe thời sự như bệnh ung thư, tim mạch, ô nhiễm không khí hay mất an toàn thực phẩm thì họ quên rằng bệnh dại vẫn hiện diện trong đời sống con người và gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Thật vậy, theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hàng năm căn bệnh này cướp đi sinh mạng của gần 60.000 người trên toàn cầu, kèm theo thiệt hại lên đến 8,6 tỷ đô la Mỹ, bao gồm thiệt hại về người và sinh kế, chi phí chăm sóc y tế và những tổn thương tâm lý không thể tính toán được.

Ở nước ta, Bộ Y tế cũng ghi nhận mỗi năm có khoảng 70-100 người chết vì bệnh dại, 400.000 người phải điều trị dự phòng bằng vaccine và huyết thanh kháng dại với chi phí ước tính hơn 300 tỷ đồng.

Để loại bỏ bệnh dại, tiêm ngừa dại cho chó là việc rất quan trọng. Ảnh: Canva

Một câu hỏi đặt ra: Vì sao xã hội ngày càng phát triển mà bệnh dại - căn bệnh có từ xa xưa và hoàn toàn có thể phòng ngừa được kể từ khi nhà bác học người Pháp Louis Pasteur phát triển được vaccine ngừa dại vào năm 1885 - vẫn gây thiệt hại nặng nề cho con người?

Phân tích từ nhà quản lý cho thấy một trong những nguyên nhân chính xuất phát từ sự chủ quan của con người. Tại hội nghị “Tăng cường vai trò các bên liên quan trong thực hiện các giải pháp của Chương trình quốc gia phòng chống bệnh dại giai đoạn 2022-2030” diễn ra cuối năm qua ở Hà Nội, ông Phạm Thành Long, đại diện Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết sau khi bị chó hoặc mèo cắn, người dân thường chủ quan không đi tiêm phòng hoặc sử dụng các phương pháp chưa được kiểm chứng như thuốc đông y, trong khi trẻ em cũng thường không báo cho người lớn khi bị động vật cắn.

Để kiểm soát được bệnh dại trên người tại Việt Nam, phát huy vai trò của truyền thông là việc phải tính đến. Cần tập trung phổ biến những kiến thức cơ bản về bệnh dại cho cộng đồng, bao gồm đây là bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người, 99% ca mắc ở người là do chó dại cắn, bệnh có thể điều trị dự phòng bằng vaccine và huyết thanh kháng dại, và một khi có triệu chứng bệnh thì nguy cơ tử vong gần như 100%.

Bệnh dại có thể được phòng ngừa bằng vaccine và huyết thanh kháng dại. Ảnh: Canva

Ngoài điều này, theo WHO, cách tiếp cận Một sức khỏe (One Health) là giải pháp bền vững để chống lại bệnh dại nói riêng và các mối đe dọa khác từ động vật nói chung. Điều này được cụ thể hóa bằng việc chích ngừa vaccine dại cho chó, mèo. Nghiên cứu cho thấy đây là cách can thiệp đơn lẻ hiệu quả nhất về chi phí nhưng có thể bảo vệ con người khỏi nhiễm bệnh dại.

Như nhiều quốc gia tiến bộ trên thế giới, Việt Nam đã cam kết với WHO xóa bỏ tử vong do bệnh dại lây truyền từ chó vào năm 2030. Còn không đầy 4 năm nữa để hoàn thành mục tiêu. Thách thức này chỉ có thể được giải quyết bằng nỗ lực của toàn xã hội, trong đó vai trò người dân được đặt lên hàng đầu bằng những việc làm rất đơn giản là tiêm ngừa dại cho vật nuôi, tiêm ngừa và điều trị cho người khi bị động vật cắn.

Theo TSK số 706