Statin giúp giảm cholesterol trong máu. Ảnh: Canva

Nghiên cứu được trình bày tạo hội nghị Tim mạch châu Âu (ESC) ở Munich (Đức) tháng qua và cũng được công bố trên tạp chí The Lancet Regional Health - Europe.

Các nhà nghiên cứu đã theo dõi hơn 132.000 người tại Đan Mạch từ 2006 - 2021. Kết quả chỉ ra rằng những người bắt đầu sử dụng statin trong thời gian nghiên cứu có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ thấp hơn 10%. Những người dùng sớm có nguy cơ thấp hơn 15%. Kết quả tương tự ở cả nam và nữ.

Trên toàn thế giới số người mắc  sa sút trí tuệ được dự báo sẽ tăng gần gấp ba, lên khoảng 153 triệu người vào năm 2050. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng gần một nửa số trường hợp này có thể được phòng ngừa hoặc trì hoãn nếu được kiểm soát tốt.

Statin là loại thuốc quen thuộc giúp giảm cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C) trong máu. LDL-C có thể dẫn đến hình thành mảng bám trong động mạch và làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ, bệnh tim. Nhưng thuốc statin có thể bảo vệ não lâu dài.

Các chuyên gia cho rằng LDL-C cao có thể làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ do làm các mạch máu cung cấp máu cho não bị xơ cứng hoặc thu hẹp.

LDL-C thúc đẩy quá trình hình thành mảng bám, và dẫn đến giảm lượng máu đến não, qua đó có thể làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ.

Nghiên cứu trước đây của Ủy ban sa sút trí tuệ Lancet cho thấy việc kiểm soát 14 yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được, bắt đầu từ thời thơ ấu và duy trì trong suốt cuộc đời, có thể phòng ngừa hoặc trì hoãn 45% số trường hợp sa sút trí tuệ. Trong đó, phát hiện và điều trị nồng độ LDL-C cao từ giai đoạn trung niên là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng

Theo tiến sĩ Tummas Ternhamar, Bệnh viện Đại học Copenhagen, phát hiện mới này cho thấy thời điểm sử dụng statin có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Theo ông, nguy cơ này nên được kiểm soát bằng cách tác động đồng thời lên nhiều yếu tố, trong đó cholesterol là một yếu tố có thể can thiệp được. 

Statin giúp giảm nồng độ LDL-C trong máu, từ đó hạn chế sự hình thành và tiến triển của xơ vữa động mạch. Điều này có thể góp phần bảo vệ các mạch máu não, giảm nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ, hạn chế tình trạng giảm lưu lượng máu đến não và tổn thương mô não.

Trong số 132.585 người được theo dõi, 2,7% phát triển chứng sa sút trí tuệ. So với những người không bắt đầu sử dụng statin, những người bắt đầu điều trị sớm có nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ thấp hơn 15% trong 10 năm. Với những người bắt đầu sử dụng statin muộn, nguy cơ này thấp hơn 10%. 

Giáo sư Bryan Williams, giám đốc khoa học và y khoa của Quỹ Tim mạch Anh quốc (British Heart Foundation), lưu ý đây là một nghiên cứu quan sát, chưa thể chứng minh statin trực tiếp làm giảm nguy cơ này.

Người cao tuổi là nhóm có nguy cơ sa sút trí tuệ. Ảnh: Canva

Uyên Nhi (Theo The Guardian)