1. “Tôi còn quá trẻ nên không lo mắc bệnh tim”

Cách bạn sống ở hiện tại sẽ quyết định nguy cơ tim mạch của bạn trong tương lai. Ngay từ thời thơ ấu và tuổi thiếu niên, quá trình hình thành mảng xơ vữa đã có thể bắt đầu trong thành động mạch và sau đó dẫn đến hẹp hoặc tắc mạch. Thống kê cho thấy có hơn 600 triệu người trên thế giới mắc bệnh tim mạch, còn ở Việt Nam cứ 4 người trưởng thành có 1 người bị tăng huyết áp. Trên thực tế, các bệnh tim mạch ngày càng trẻ hóa, đặc biệt trong bối cảnh béo phì, bệnh đái tháo đường týp 2 và các yếu tố nguy cơ chuyển hóa ngày càng xuất hiện sớm hơn trong cộng đồng.

Người trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh tim mạch Ảnh: Canva

2. “Nếu tôi bị tăng huyết áp thì chắc chắn sẽ có triệu chứng cảnh báo”

Tăng huyết áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì thường không gây ra bất kỳ triệu chứng rõ rệt nào. Bạn có thể chung sống với nó nhiều năm mà không hề hay biết. Cách duy nhất để xác định có tăng huyết áp hay không là thực hiện đo huyết áp định kỳ. Nếu không điều trị sớm, tăng huyết áp sẽ âm thầm tàn phá cơ thể, dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác. Đừng chờ đợi cơ thể bạn lên tiếng, hãy chủ động kiểm tra con số huyết áp của mình.

3. “Tôi bị nhồi máu cơ tim nếu có đau thắt ngực”

Đau hoặc khó chịu vùng ngực là triệu chứng điển hình của nhồi máu cơ tim, nhưng không phải lúc nào cũng xuất hiện rõ ràng. Nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim có biểu hiện khá kín đáo, bao gồm: Khó thở, buồn nôn hoặc nôn, choáng váng, chóng mặt, đau hoặc khó chịu ở một hoặc cả hai tay, đau vùng hàm, cổ hoặc lưng. Ngay cả khi chưa chắc chắn đó có phải là cơn nhồi máu cơ tim hay không, người bệnh vẫn cần được cấp cứu ngay lập tức vì can thiệp sớm có thể cứu sống cơ tim và giảm nguy cơ tử vong. Mỗi phút trôi qua đều quyết định sự sống còn của cơ tim.

Khó thở, buồn nôn có thể là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim. Ảnh: Canva

4. “Bệnh đái tháo đường sẽ không hại đến tim nếu tôi uống thuốc đầy đủ”

Điều trị tốt đái tháo đường có thể giúp giảm nguy cơ hoặc làm chậm tiến triển bệnh tim mạch, nhưng ngay cả khi đường huyết được kiểm soát, người bệnh vẫn có nguy cơ tim mạch cao hơn so với người không mắc bệnh. Nguyên nhân là do các yếu tố dẫn đến đái tháo đường cũng chính là những ‘sát thủ’ gây bệnh tim mạch, bao gồm tăng huyết áp, thừa cân, béo phì, ít vận động và hút thuốc lá. Do đó, điều trị đái tháo đường cần đi đôi với việc kiểm soát toàn diện các yếu tố nguy cơ này.

5. “Gia đình tôi có tiền sử bệnh tim nên tôi không thể phòng tránh được”

Tiền sử gia đình làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch nhưng không có nghĩa là bạn không thể phòng ngừa. Mặc dù di truyền có vai trò nhất định nhưng gen không phải là ‘án tử’ định đoạt số phận bạn. Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim có nguy cơ cao hơn nhưng bạn hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ này bằng các hành động thiết thực. Hãy xây dựng một kế hoạch bảo vệ trái tim ngay từ hôm nay: Tăng cường vận động, kiểm soát cholesterol, ăn uống lành mạnh, ổn định huyết áp, duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát đường huyết, quản lý căng thẳng, ngủ đủ giấc và tuyệt đối không hút thuốc.

Thừa cân, béo phì là yếu tố nguy cơ gây bệnh tim mạch. Ảnh: Canva

6. “Tôi không cần kiểm tra cholesterol cho đến khi bước sang tuổi trung niên”

Các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên bắt đầu tầm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch, trong đó có cholesterol, ngay từ tuổi 20. Việc đánh giá sớm giúp dự báo nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong suốt cuộc đời. Những người trẻ có LDL-cholesterol (‘cholesterol xấu’) ở mức trung bình cao (160–189 mg/dL) có thể cần được cân nhắc điều trị bằng thuốc hạ lipid máu tùy bối cảnh nguy cơ tổng thể. Theo các khuyến cáo, từ sau tuổi 20, các yếu tố nguy cơ tim mạch truyền thống nên được đánh giá định kỳ mỗi 4–6 năm. Đồng thời, việc duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh và hoạt động thể lực thường xuyên là nền tảng để kiểm soát tốt cholesterol.

7. “Suy tim nghĩa là tim đã ngừng đập”

Đây là nhầm lẫn phổ biến giữa suy tim và ngừng tuần hoàn (ngừng tim đột ngột). Ngừng tuần hoàn là tình trạng tim đột ngột ngừng đập hoàn toàn, nạn nhân bất tỉnh và ngừng thở. Trong khi đó, nếu suy tim thì tim vẫn đang đập nhưng khả năng bơm máu không còn hiệu quả như bình thường. Suy tim gây ra các triệu chứng như khó thở, sưng nề bàn chân và mắt cá chân, hoặc ho kéo dài, khò khè.

Ngừng tim là tình trạng tim ngừng đập đột ngột. Ảnh: Canva

8. “Đau chân là dấu hiệu của tuổi già, không liên quan đến tim”

Đau ở cơ chân, đặc biệt khi đi lại, có thể là dấu hiệu của bệnh động mạch ngoại biên (PAD). Bệnh này xảy ra khi động mạch nuôi chi dưới bị hẹp hoặc tắc do mảng xơ vữa, làm giảm lưu lượng máu đến cơ. Người mắc PAD có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và đột quỵ cao hơn vì xơ vữa động mạch thường xảy ra đồng thời ở nhiều hệ mạch trong cơ thể.

9. “Tim tôi đập nhanh, chắc là tôi đang bị nhồi máu cơ tim”

Nhịp tim thay đổi là hiện tượng sinh lý bình thường trong nhiều tình huống. Tim bạn sẽ đập nhanh hơn khi tập thể dục, lo lắng, xúc động và chậm lại khi bạn ngủ sâu. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, sự thay đổi nhịp tim không ổn định có thể là dấu hiệu của rối loạn nhịp tim. Đa số rối loạn nhịp tim là lành tính, nhưng một số loại có thể kéo dài và ảnh hưởng đến chức năng bơm máu của tim, cần được khám tim mạch chuyên sâu.

10. “Sau khi bị nhồi máu cơ tim, tôi nên tránh vận động”

Thực tế hoàn toàn ngược lại. Người bệnh nên bắt đầu vận động trở lại càng sớm càng tốt, với một chương trình luyện tập được bác sĩ hướng dẫn. Nhiều nghiên cứu cho thấy những bệnh nhân sau nhồi máu cơ tim duy trì hoạt động thể lực thường xuyên và thay đổi lối sống theo hướng có lợi cho tim mạch sẽ có tuổi thọ cao hơn so với những người ít vận động. Đối với phần lớn bệnh nhân có bệnh mạn tính, hoạt động thể lực cường độ trung bình thường an toàn và mang lại lợi ích rõ rệt. Theo khuyến cáo của Hội Tim mạch Hoa Kỳ, người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ trung bình mỗi tuần để bảo vệ sức khỏe tim mạch.

Vận động đều đặn giúp giảm nguy cơ bệnh tim. Ảnh: Canva

Theo TSK số 705