Nghiên cứu được đăng trên tạp chí The Lancet vào tháng 1/2026, dựa trên phân tích 43 công trình khoa học về acetaminophen, hoạt chất có trong nhiều loại thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến như Tylenol. Kết quả, không ghi nhận sự gia tăng nguy cơ có ý nghĩa lâm sàng đối với các rối loạn phát triển thần kinh ở trẻ em.

Tylenol không làm tăng nguy cơ tự kỷ ở trẻ. Ảnh: Canva

Asma Khalil, giáo sư tại Đại học London (Anh), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: “Chúng tôi không tìm thấy bằng chứng cho thấy acetaminophen làm tăng nguy cơ tự kỷ, ADHD hay khuyết tật trí tuệ. Đây vẫn là lựa chọn điều trị hàng đầu khi phụ nữ mang thai bị đau hoặc sốt.”

Trong khi đó, ông Eivind Ystrom, nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Y tế Công cộng Na Uy, nhận định kết luận của nghiên cứu là phù hợp với hiểu biết khoa học hiện nay, song vẫn cần thêm các bằng chứng chất lượng cao trong thời gian tới.

Trong nghiên cứu tổng hợp này, các nhà khoa học đã loại bỏ những công trình không tính đến các yếu tố nền như nhiễm trùng, sốt hoặc bệnh lý trong thai kỳ, những nguyên nhân khiến phụ nữ phải dùng thuốc và đồng thời cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ.

Nhóm tác giả cũng đặc biệt chú trọng các phân tích so sánh giữa anh chị em ruột nhằm giảm thiểu tác động của di truyền và môi trường sống trong gia đình, vốn được xem là những yếu tố quan trọng liên quan đến nguy cơ tự kỷ.

Trước đó, một số nghiên cứu riêng lẻ từng đưa ra kết quả trái chiều về mối liên hệ giữa acetaminophen và các rối loạn phát triển thần kinh. Trong khi một số công trình ghi nhận nguy cơ tăng nhẹ, nhiều nghiên cứu khác lại không tìm thấy mối liên hệ nào.

Theo nhóm tác giả, sự khác biệt này chủ yếu xuất phát từ thiết kế nghiên cứu và việc chưa kiểm soát đầy đủ các yếu tố liên quan đến sức khỏe của người mẹ.

Phụ nữ mang thai nên dùng thuốc theo tư vấn bác sĩ. Ảnh: Canva

Một nghiên cứu quy mô lớn tại Thụy Điển, công bố năm 2024 và dựa trên dữ liệu y tế của gần 2,5 triệu trẻ em, từng ghi nhận mối liên hệ nhỏ giữa việc người mẹ sử dụng acetaminophen trong thai kỳ và nguy cơ trẻ mắc tự kỷ hoặc ADHD.

Tuy nhiên, khi phân tích theo nhóm anh chị em ruột trong cùng một gia đình, mối liên hệ này không còn được xác nhận. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng vẫn cần thêm các nghiên cứu chuyên sâu, đặc biệt về liều dùng và thời điểm sử dụng thuốc trong thai kỳ.

Các nhà khoa học cũng lưu ý rằng việc đưa ra kết luận chắc chắn trong lĩnh vực này gặp nhiều khó khăn do hạn chế trong thiết kế nghiên cứu. Các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng không thể thực hiện trên phụ nữ mang thai vì lý do đạo đức.

Bên cạnh đó, acetaminophen được sử dụng rất phổ biến và bán không cần kê đơn, khiến việc theo dõi chính xác liều lượng và thời điểm sử dụng thuốc gặp nhiều thách thức.

Theo các tổ chức y khoa, phụ nữ mang thai nên sử dụng acetaminophen một cách thận trọng, chỉ khi thật sự cần thiết, với liều thấp nhất có hiệu quả và theo tư vấn của bác sĩ. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc không điều trị sốt và đau trong thai kỳ có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.

Nghiên cứu được công bố trong bối cảnh tại Mỹ vẫn tồn tại nhiều tranh cãi và các vụ kiện pháp lý liên quan đến acetaminophen. Một số gia đình cho rằng việc sử dụng thuốc trong thai kỳ khiến con họ mắc tự kỷ hoặc ADHD. Tuy nhiên, năm 2023, một tòa án liên bang Mỹ đã bác bỏ vụ kiện tập thể lớn nhất do không đủ bằng chứng khoa học đáng tin cậy. Vụ việc hiện vẫn đang được kháng cáo.

Thảo Vy (Theo NYT)