Những thông tin như thế này thật sự tích cực, cho thấy sự phát triển của y học nước nhà. Nhưng nếu ngẫm nghĩ lại, thành công dường như chưa trọn vẹn khi ngành y tế vẫn chưa thể phát hiện sớm được những khối u để cắt bỏ chúng ngay từ đầu. Bởi nếu được chữa trị sớm, bệnh nhân mới có được nhiều năm tháng sống chất lượng.

Nhiều nguyên nhân quyết định một căn bệnh được phát hiện sớm hay muộn. Từ trình độ phát triển của nền y học, năng lực chuyên môn người thầy thuốc, khả năng bao phủ của hệ thống y tế, cho đến sự sẵn sàng của người dân trong việc tham gia các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. 

Trong sự đi lên và phát triển chung của đất nước, thời gian qua y học Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ vượt bậc. Trong nhiều lĩnh vực, trình độ chuyên môn của các bác sĩ nước ta không thua kém bất kỳ đồng nghiệp nào của nước ngoài.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn phải thừa nhận rằng y tế nước ta chưa phát triển đồng đều khi vẫn còn một khoảng cách khá lớn giữa y tế thành thị và y tế nông thôn. Một điều dễ nhận thấy là ở nhiều vùng sâu, vùng xa, còn không ít người dân vẫn chưa thể tiếp cận được những dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản như siêu âm, chụp X quang hay xét nghiệm máu thông thường, chưa nói đến y tế kỹ thuật cao như chụp CT hay MRI.

Và một nguyên nhân quan trọng khác là không ít người dân vẫn còn xem nhẹ việc tầm soát sức khỏe định kỳ do không chú trọng “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, còn duy trì thói quen “chỉ đi khám khi có bệnh”, hay lo ngại về chi phí tầm soát. 

Nhưng nhiều nghiên cứu trên thế giới đã xác nhận chi phí-hiệu quả của việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí The Lancet Global Health tháng 11/2018 cho thấy mỗi năm các hệ thống y tế chất lượng cao có thể ngăn ngừa được 2,5 triệu ca tử vong do bệnh tim mạch, 900.000 ca tử vong do bệnh lao, 1 triệu ca tử vong ở trẻ sơ sinh và một nửa số ca tử vong ở bà mẹ. 

Chất lượng y tế được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá qua các tiêu chí an toàn, hiệu quả, công bằng, giảm thời gian chờ đợi của người dân, lấy bệnh nhân làm trung tâm và tối đa hóa lợi ích dựa trên những nguồn lực sẵn có.

Trện cơ sở này, có thể thấy Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là một quyết sách vô cùng đúng đắn. Một trong những điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết 72 là chuyển trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, lấy y tế dự phòng và y tế cơ sở làm nền tảng, giúp người dân được quản lý sức khỏe toàn diện và tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại tuyến y tế cơ sở. 

Dự kiến 20 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ miễn phí từ năm 2026. Ảnh minh họa: Canva

Từ Nghị quyết này, nhiều giải pháp cụ thể sẽ được ban hành, trong đó có việc miễn viện phí và khám sức khỏe định kỳ miễn phí toàn dân. Tháng 10 qua, Bộ Y tế đã có tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, trong đó dự kiến sẽ có khoảng 20 triệu người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí ngay từ năm 2026.

Trước mắt, khám sức khỏe định kỳ miễn phí sẽ tập trung cho người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo và cận nghèo, người có công, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Có thể khẳng định chủ trương của Đảng và Nhà nước ta về khám sức khỏe cho người dân mỗi năm một lần và miễn viện phí cho toàn dân không chỉ là mục tiêu y tế nhân văn, mà còn gửi đi một thông điệp mạnh mẽ rằng: “Mọi chính sách đều phải bắt nguồn từ con người, vì con người và vì một Việt Nam phát triển bền vững”

Theo TSK số 700