Trước đây, các chuyên gia chỉ ra rằng fructose được gan xử lý có thể bị chuyển hướng theo những cách thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư. Các nghiên cứu khác đã liên kết fructose với bệnh gan nhiễm mỡ, một tình trạng hiện đang ảnh hưởng đến khoảng 30% người trưởng thành trên thế giới. 

Một trong những kết quả bất ngờ nhất của nghiên cứu mới là sorbitol về cơ bản chỉ “cách fructose một bước chuyển hóa”. Sử dụng mô hình ở cá ngựa vằn, các nhà nghiên cứu nhận ra rằng sorbitol, thường được tìm thấy trong kẹo và kẹo cao su “ít calo” và có tự nhiên trong các loại trái cây có hạt, có thể được sản sinh bên trong cơ thể. Các enzyme trong ruột có thể tạo ra sorbitol, sau đó sorbitol được vận chuyển đến gan và chuyển hóa thành fructose. 

Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện ra gan có thể nhận fructose thông qua nhiều con đường chuyển hóa khác nhau. Hầu hết các nghiên cứu trước đây về chuyển hóa sorbitol tập trung vào các trạng thái bệnh lý như đái tháo đường. Men chịu trách nhiệm tạo ra sorbitol không dễ dàng kết hợp với glucose, có nghĩa là nồng độ glucose phải tăng lên đáng kể trước khi quá trình bắt đầu. Đó là lý do tại sao việc sản xuất sorbitol từ lâu đã được cho liên quan với bệnh đái tháo đường. 

Tiêu thụ quá nhiều đường có hại cho sức khỏe. Ảnh:Canva.

Tuy nhiên, các thí nghiệm trên cá ngựa vằn cho thấy nồng độ glucose trong ruột có thể tăng đủ cao sau khi ăn để kích hoạt con đường này ngay cả trong điều kiện bình thường. Một số chủng vi khuẩn Aeromonas có khả năng phân giải sorbitol và chuyển hóa nó thành một sản phẩm phụ vô hại của vi khuẩn. Khi những vi khuẩn này hiện diện và hoạt động tốt, sorbitol ít có khả năng gây hại. Điều này gây lo ngại về việc liệu các chất tạo ngọt thay thế có thực sự an toàn hơn đường ăn thông thường hay không, đặc biệt là đối với những người mắc bệnh đái tháo đường và các rối loạn chuyển hóa khác. Có lẽ cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu chính xác cách thức vi khuẩn đường ruột loại bỏ sorbitol. Tuy nhiên, điều đang dần trở nên rõ ràng là giả định lâu nay cho rằng các loại rượu đường, còn được gọi là polyol, được đào thải một cách đơn giản mà không gây hại có thể không chính xác. 

Theo Science Signaling, TSK số 702