DCCT khớp gối là một trong 4 dây chằng chính để giữ vững khớp gối, giữ mâm chày không chạy ra trước và khớp gối không bị mất vững xoay. DCCT thường bị đứt trong các trường hợp gối bị xoay trong khi cổ chân được cố định (chống chân, xoay người), gối vẹo ngoài do bị đạp từ ngoài. Trường hợp sau hay đi kèm rách dây chằng bên trong, gối ưỡn quá mức do sút hụt banh. Như vậy có thể thấy DCCT bị đứt là do chấn thương xoay, ưỡn gối quá mức.

Đứt DCCT thường bị bỏ qua vì sau khi bị đứt bệnh nhân vẫn đi lại được, hoặc sau một thời gian nghỉ ngơi vài tuần họ đi lại được và nghĩ rằng khớp gối bình thường. Thậm chí có người vẫn mang băng gối đi đá banh tiếp dù thỉnh thoảng vẫn sụm té và cho rằng mình... vấp té. Có người cẩn thận, đi khám bệnh và đôi khi được bác sĩ kết luận là giãn dây chằng nên an tâm đi đá banh tiếp.

Chơi thể thao đúng cách để phòng tránh chấn thương. Ảnh: Canva

Thực ra khái niệm giãn DCCT rất mơ hồ và theo chúng tôi khái niệm này không tồn tại. MRI đôi khi đánh lừa bác sĩ bằng việc cho hình ảnh DCCT còn liên tục dù đã mất hình ảnh căng của dây chằng. Hoặc đôi khi MRI cho hình ảnh đứt bán phần dây chằng do tăng tín hiệu bên trong dây chằng vì phù nề mặc dù dây chằng vẫn còn nguyên. Cũng có một số bệnh nhân được chẩn đoán trên phim MRI là đứt bán phần DCCT nhưng thực tế khi khám thì dây chằng bình thường.

Thực ra khám để chẩn đoán đứt DCCT không quá khó. Bác sĩ chỉ cần nghe bệnh nhân mô tả cơ chế chấn thương, các lần sụm té, khám nghiệm pháp Lachman và pivot shift là đã có thể chẩn đoán được đứt DCCT. Khám kỹ lâm sàng cho phép bác sĩ đánh giá mức độ mất vững của khớp gối, hướng mất vững, các tổn thương dây chằng khác kèm theo. MRI sẽ giúp bác sĩ đánh giá các thương tổn trong khớp gối, đặc biệt là tổn thương sụn, sụn chêm để xem có thể khâu sụn chêm, ghép sụn xương tự thân cho tổn thương sụn - những điều mà khám lâm sàng khó đánh giá được.

Hiện nay, phẫu thuật tái tạo DCCT gần như được thực hiện qua nội soi, hiếm bác sĩ nào mổ mở vì phẫu thuật nội soi mang lại nhiều ưu điểm vượt trội. Có nhiều phương pháp mổ tái tạo DCCT, nhiều bệnh viện thực hiện được những kỹ thuật này và BHYT cũng đã chi trả khá cao. Điều quan trọng là bệnh nhân cần tìm hiểu kỹ thông tin ở từng bệnh viện, BHYT mình đang có, điều kiện tài chính và niềm tin để chọn cho mình một bệnh viện thích hợp.

Tỷ lệ thành công của mổ DCCT khoảng 85-90% cho các bệnh nhân chơi thể thao nghiệp dư. Gần đây, có phương pháp mổ tái tạo DCCT kèm theo tái tạo dây chằng phía trước ngoài cho bệnh nhân dưới 20 tuổi, gối bị mất vững xoay nhiều, đứt dây chằng kèm rách sụn chêm và phù nề tủy xương lồi cầu ngoài, bệnh nhân bị lỏng lẻo đa khớp hoặc mổ tái tạo DCCT lần 2, lần 3.

Thất bại trong mổ tái tạo DCCT thường do thầy thuốc không đánh giá hết các tổn thương của khớp gối, mổ xong một thời gian bệnh nhân có tình trạng thoái hóa khớp gối do gối còn mất vững, không đánh giá được tổn thương sụn khớp sau chấn thương, hoặc không có biện pháp điều trị thoái hóa khớp sau chấn thương.

Theo TSK số 707