Nhỏ nhưng có võ
Trước những năm 2000 và kéo dài đến thập niên 2010, hạt dưa đỏ nhuộm phẩm màu gần như là món ăn vặt phổ biến trong ngày Tết Nguyên đán. Lúc này hạt bí đỏ xuất hiện nhưng chủ yếu ở dạng hạt bí trắng chưa rang muối, thường dùng làm nguyên liệu nấu ăn và ít phổ biến trong vai trò món ăn vặt ngày Tết.

Hạt bí ngô là món ăn vặt quen thuộc trong dịp lễ Tết. Ảnh: Canva
Sự chuyển dịch mạnh mẽ sang hạt bí đỏ - thường là loại đã rang sẵn và có màu xanh tự nhiên – diễn ra rõ nét nhất trong khoảng chục năm trở lại đây. Nguyên nhân do người tiêu dùng bắt đầu ý thức, e ngại phẩm màu công nghiệp có trong hạt dưa. Từ cơ quan chức năng y tế cho đến giới truyền thông liên tục cảnh báo nguy cơ gây ung thư của phẩm màu độc hại, qua đó góp phần thúc đẩy người dân tẩy chay hạt dưa đỏ.
Thật ra xu hướng ăn hạt bí rang của người Việt trùng khớp với xu hướng tiêu dùng thế giới đối với loại hạt này. Trong một bài báo trên Today.com tháng 4/2025, chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Natalie Rizzso đã xếp hạt bí đỏ đầu bảng trong top 5 loại hạt bổ dưỡng nhất. Bốn loại còn lại là hạt hướng dương, hạt gai dầu, hạt chia và hạt lanh. Nói hạt bí đỏ “nhỏ mà có võ” chắc không sai.
Trước đó, trong một bài viết nói về giá trị dinh dưỡng của bí đỏ trên New York Times tháng 10/2023, phóng viên ẩm thực Alice Callahan đã dẫn lời của Denee Bex, một chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ: “Đừng quên hạt bí đỏ, chúng có thể ăn được và cũng chứa các chất dinh dưỡng quý giá. Dù đã bóc vỏ hay chưa, hạt bí đều là nguồn cung cấp protein, chất xơ, chất béo lành mạnh, sắt, magiê và kẽm. Ví dụ, nửa cốc hạt bí đỏ đã bóc vỏ,còn được gọi là pepitas, chứa 21g protein và 4,5g chất xơ”.
Món ăn vặt tốt cho phái đẹp
Trong trào lưu dinh dưỡng sử dụng các loại hạt ngày nay, hạt bí đỏ được nhiều người quan tâm. Đáng chú ý, những giá trị mà khoa học phát hiện được ở loại hạt này phần lớn có lợi cho chị em phụ nữ hơn là cánh mày râu.
Đầu tiên là lợi ích cải thiện tình trạng loãng xương và tăng khả năng sinh sản. Người ta thấy hạt bí đỏ rất giàu magiê và kẽm, qua đó giúp cải thiện mật độ xương, giảm nguy cơ loãng xương, một tình trạng phổ biến ở phụ nữ giai đoạn sau mãn kinh. Chúng cũng giàu axit béo omega-3 và chất chống oxy hóa, làm tăng khả năng sinh sản ở phụ nữ. Lợi ích của hạt bí đỏ đối với sức khỏe phụ nữ còn trong thời kỳ mang thai vì chúng là nguồn cung cấp kẽm dồi dào. Kẽm giúp tăng cường hệ miễn dịch và giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều thầy thuốc thường khuyên các mẹ bầu bổ sung kẽm.
Ở phụ nữ, da và tóc rất được quan tâm. Ở khía cạnh này, kẽm trong hạt bí đỏ giúp cải thiện sản xuất collagen, giúp phục hồi và trẻ hóa làn da. Như thế, cũng như nhiều loại hạt giàu dinh dưỡng khác, khi được tiêu thụ cùng với chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh, hạt bí đỏ có thể giúp giảm bớt các vấn đề về da.

Hạt bí đỏ là nguyên liệu chế biến nhiều món ăn bổ dưỡng. Ảnh: Canva
Đối với tóc, hạt bí đỏ có thể giúp giúp tóc khỏe đẹp nhờ chứa hợp chất cucurbitacin, một axit amin giúp tăng trưởng tóc. Trong một nghiên cứu ở chuột đăng trên Annals of Translational Medicine năm 2022, một nhóm khoa học gia Đại học Ôn Châu (Trung Quốc) nhận thấy cucurbitacin giúp nang tóc chuyển từ giai đoạn nghỉ ngơi sang giai đoạn phát triển, nhờ đó có thể giúp tái tạo tóc. Cucurbitacin cũng thúc đẩy quá trình chuyển đổi này thông qua việc ức chế yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi 18 (FGF18), một thành phần ngăn cản sự phát triển của tóc. Hiện tại, một số nhóm nhà khoa học đang xem xét sử dụng cucurbitacin để phát triển các phương pháp điều trị chống rụng tóc mới.
Do chứa magie và tryptophan, hạt bí đỏ cũng có thể giúp cải thiện giấc ngủ, hỗ trợ thư giãn và làm giảm các triệu chứng trầm cảm và lo âu, hai vấn đề tâm lý phổ biến ở phụ nữ mọi thời đại.
Ở một góc độ làm đẹp khác, hạt bí đỏ mang lại điều mà phụ nữ thời nay rất mực quan tâm, đó là duy trì vóc dáng thon gọn.Trong một lần trò chuyện trên mạng xã hội, bác sĩ người Mỹ gốc Ấn Palaniappan Manickam đang hành nghề tại California (Mỹ), được biết đến nhiều với tên gọi bác sĩ Pal - bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa, kiêm diễn viên hài độc thoại, cho biết: “Do chứa nhiều chất béo và protein lành mạnh nên hạt bí đỏ giúp bạn no lâu hơn, tránh ăn vặt vô tội vạ và ăn quá nhiều. Nói cách khác, thứ hạt này có thể giúp bạn kiềm chế cơn thèm ăn”. Đọc đến đây, từ nay có lẽ nhiều chị em phải chuyển sang cắn hạt bí đỏ như một món ăn vặt tốt lành.
Một giá trị đặc biệt của hạt bí đỏ cho phụ nữ mà ít người biết đến là giúp cải thiện chứng rò rỉ bàng quang ở người mắc chứng bàng quang tăng hoạt (Overactive bladder – OAB). Đây là tình trạng bàng quang co bóp không đúng lúc, gây cảm giác muốn đi tiểu thường xuyên, đột ngột và khó kiểm soát. Tần suất mắc OAB khác nhau tùy nghiên cứu và quốc gia, nhưng nhìn chung nữ luôn mắc nhiều hơn nam.
Nghiên cứu đăng trên Journal of Traditional and Complementary Medicine của một nhóm tác giả đại học Hokkaido (Nhật) cho thấy dầu hạt bí đỏ có thể giúp giảm bớt các triệu chứng của OAB vì chúng chứa nhiều phytochemical và axit béo thiết yếu có thể làm giảm viêm đường tiết niệu. Hơn nữa, magiê có thể hỗ trợ chức năng thần kinh, giúp kiểm soát bàng quang. Tuy nhiên, các nhà khoa học trên thừa nhận cần nhiều nghiên cứu để làm rõ lợi ích này, bởi cỡ mẫu nghiên cứu quá nhỏ (45 người) và chưa được thiết kế bài bản theo cách mù đôi và ngẫu nhiên có đối chứng. Dẫu sao nghiên cứu cũng cho thấy hạt bí đỏ là loại hạt ‘không phải dạng vừa’ như nhiều người suy nghĩ.
Theo TSK số 702
![[Banner Top] Medlaw](/uploads/a7259844-bfd9-4875-9a6c-a7f560b6be97.jpg)
![[Banner Top] Hồng Phát](/uploads/88dbe592-ac75-433d-94aa-d42b69ff5a0c.jpg)

![[Banner Mid] Hồng Phát](/uploads/0a12ba57-9f3d-4828-94da-cf937789b409.jpg)
![[Banner Side] Medlaw](/uploads/b729448e-c98e-455a-9d7a-9e658c271f5b.jpg)
Ý kiến của bạn
{% item.name %}
{% item.comment %}