Do khí huyết và tạng phủ suy giảm, người cao tuổi rất nhạy cảm với những biến đổi khí trời, khiến họ dễ mắc các bệnh đường hô hấp, tim mạch hay xương khớp. Dưới đây là 10 nguyên tắc thiết thực giúp chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người cao tuổi trong mùa thu.

1. Ăn uống thanh đạm, bổ sung thực phẩm nhuận Phế

Khí trời mùa thu khô ráo, dễ gây hại cho Phế. Người cao tuổi nên chú ý ăn những thực phẩm có tác dụng dưỡng âm, nhuận phế như lê, mật ong, hạt sen, bách hợp, củ mài. Bữa ăn cần cân đối, không quá nhiều dầu mỡ, hạn chế đồ chiên rán. Đặc biệt nên tăng cường rau xanh và hoa quả theo mùa để bổ sung vitamin và chất xơ, giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn. 

Hạt sen có tác dụng dưỡng âm, nhuận Phế. Ảnh: Canva

2. Giữ ấm cơ thể khi giao mùa 

Buổi sáng sớm và buổi tối thường lạnh hơn, dễ làm cơ thể bị nhiễm phong hàn, gây ho, cảm lạnh hoặc đau khớp. Người cao tuổi nên mặc quần áo ấm khi ra ngoài vào sáng sớm, tránh ngồi nơi có gió lùa. Việc điều chỉnh trang phục linh hoạt theo thời điểm trong ngày giúp cơ thể thích ứng với khí hậu, phòng ngừa bệnh hô hấp.

Nên giữ ấm cho cơ thể khi ra ngoài vào buổi sáng sớm. Ảnh: Canva

3. Duy trì tập luyện nhẹ nhàng và đều đặn 

Mùa thu khí hậu mát mẻ, rất thích hợp để tập luyện ngoài trời. Tuy nhiên, người cao tuổi nên lựa chọn các hình thức vận động vừa sức như đi bộ, thái cực quyền, dưỡng sinh hay các động tác kéo giãn nhẹ nhàng. Mỗi ngày nên tập khoảng 20–30 phút, tránh vận động quá mạnh vào sáng sớm khi trời còn lạnh hoặc vào trưa nắng gắt.

Người lớn tuổi nên duy trì tập luyện nhẹ hằng ngày. Ảnh: Canva

4. Ngủ đủ giấc và giữ nhịp sinh hoạt điều độ 

Theo y học cổ truyền, mùa thu là thời điểm cần “tĩnh dưỡng”, tức giảm bớt sự lao lực, giữ cho tinh thần an hòa. Người cao tuổi nên ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi ngày, tránh thức khuya, đồng thời tạo thói quen ngủ trưa ngắn 15–20 phút để phục hồi thể lực. Giữ nhịp sinh hoạt ổn định sẽ giúp cơ thể duy trì đồng hồ sinh học, giảm nguy cơ rối loạn giấc ngủ.

Ngủ đủ giấc giúp tinh thần an hòa, cơ thể khỏe mạnh. Ảnh: Canva

5. Uống đủ nước, chú ý dưỡng ẩm

Mặc dù thời tiết không còn quá nóng, cơ thể vẫn mất nước qua mồ hôi và hô hấp. Người cao tuổi cần uống đủ 1,5–2 lít nước mỗi ngày. Ưu tiên nước ấm, nước canh hoặc trà thảo dược như trà hoa cúc, trà sen hoặc trà gừng loãng thêm chút mật ong. Đồng thời, nên dùng thêm các thực phẩm nhiều nước như súp, cháo, canh rau củ để giữ ẩm cho niêm mạc da và hô hấp.

Trà sen ấm có tác dụng an thần, dưỡng khí. Ảnh: Canva

6. Phòng ngừa bệnh hô hấp và cảm mạo 

Mùa thu là thời điểm cảm cúm, viêm phế quản, viêm phổi dễ bùng phát. Người cao tuổi nên chú ý vệ sinh mũi họng bằng nước muối loãng, đeo khẩu trang khi đi ra ngoài, đặc biệt nơi đông người. Trong gia đình, cần giữ môi trường thoáng khí nhưng không để gió lùa trực tiếp. Nếu có bệnh nền như COPD, hen phế quản thì cần tuân thủ thuốc điều trị và tái khám định kỳ.

Người cao tuổi nên đeo khẩu trang nơi đông người. Ảnh: Canva

7. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng cho người có bệnh nền

Người cao tuổi thường có các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch. Trong mùa thu, do khí trời se lạnh mạch máu dễ co lại, huyết áp có thể dao động, vì vậy cần hạn chế ăn mặn, giảm đường, tránh rượu bia và thuốc lá. Tăng cường cá biển, các loại hạt, rau lá xanh để bảo vệ tim mạch. Cách ăn uống này vừa hỗ trợ kiểm soát bệnh nền vừa phù hợp với thời tiết mùa thu.

Ăn nhiều rau, cá biển và các loại hạt để bảo vệ tim mạch. Ảnh: Canva

8. Giữ tinh thần thoải mái, điều hòa cảm xúc 

Mùa thu khiến con người dễ có cảm giác u sầu, buồn bã theo quy luật “thu khí táo, dễ thương phế khí”. Do đó, người cao tuổi nên duy trì các hoạt động tinh thần tích cực như đọc sách, nghe nhạc, trò chuyện cùng con cháu. Việc giữ tinh thần lạc quan không chỉ giúp ổn định tâm lý mà còn có lợi cho hệ miễn dịch, phòng ngừa bệnh tật.

Đọc sách mang lại niềm vui cho người cao tuổi. Ảnh: Canva

9. Chăm sóc da và xương khớp 

Khí hậu hanh khô khiến da dễ nứt nẻ, khớp dễ đau mỏi. Người cao tuổi nên thoa dưỡng ẩm sau khi tắm, tắm bằng nước ấm vừa phải, tránh tắm quá lâu. Bổ sung dầu cá, sữa giàu canxi và vitamin D để hỗ trợ xương khớp. Khi khớp đau nhức nên vận động nhẹ nhàng, chườm ấm và theo dõi nếu có sưng đỏ bất thường.

Người cao tuổi nên bổ sung canxi để hỗ trợ xương. Ảnh: Canva

10. Chủ động khám sức khỏe định kỳ 

Mùa thu là thời điểm thích hợp để người cao tuổi kiểm tra sức khỏe định kỳ, nhất là kiểm tra các hệ tim mạch, hô hấp và tiêu hóa. Khám sớm giúp phát hiện bất thường, điều chỉnh lối sống và thuốc men kịp thời. Ngoài ra, tiêm phòng cúm hàng năm cũng là biện pháp hữu hiệu để phòng bệnh đường hô hấp trong giai đoạn giao mùa.

Khám sức khỏe định kỳ giúp phòng ngừa bệnh tật. Ảnh: Canva

Theo TSK số 699