Y học cổ truyền

29/04/2026 GMT+0700

4 thức uống giải nhiệt hiệu quả trong mùa hè

TS.BS Trương Thị Ngọc Lan, Phó Giám đốc Viện Y dược học dân tộc TP.HCM

Mùa hè mới bắt đầu, nhưng nắng nóng đã gay gắt, ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Để phòng ngừa tác hại của thời tiết, ngoài việc uống đủ nước, hạn chế ra đường vào giờ cao điểm (10 – 16 giờ), việc dùng một số vị thuốc y học cổ truyền có chức năng giải thử (ngừa và chữa cảm nắng) dưới dạng trà hay nước ép cũng có ích. Sau đây là 4 thức uống giải nhiệt đơn giản nhưng hiệu quả mà bạn có thể chế biến tại nhà.

1. Vỏ dưa hấu

Công dụng thanh nhiệt, giải thử, giải độc, nhuận hầu họng, lợi tiểu, bổ sung vitamin C. Một số loại trà uống từ vỏ dưa hấu:

- Trà vỏ dưa hấu, rễ cỏ tranh: Công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu. Cách làm: Cùi trắng vỏ dưa hấu 200g thái thành miếng mỏng. Cho vỏ dưa và 50g rễ cỏ tranh (khô hoặc tươi) vào nồi với 1,5 lít nước. Đun sôi, hạ nhỏ lửa trong 15 phút. Lọc lấy nước, có thể thêm một ít đường phèn, chút muối cho dễ uống.

- Nước ép cùi dưa hấu và chanh tươi: Công dụng giải nhiệt nhanh, bổ sung vitamin C. Cách làm: Cùi trắng của nửa quả dưa hấu thái nhỏ, cho vào máy ép lấy nước, vắt thêm nước cốt của 1 quả chanh vào nước ép dưa hấu, thêm một ít lá bạc hà (nếu có) để tạo mùi thơm. Thêm đá vừa phải, uống trong ngày.

Dưa hấu giúp thanh nhiệt, lợi tiểu và bổ sung vitamin C cho cơ thể. Ảnh: Canva

2. Lá sen

Công dụng giải thử, giảm các triệu chứng say nắng và giải nhiệt.

- Trà lá sen (tươi hoặc khô): Cách làm: Một lá sen tươi hoặc khô (loại lá bánh tẻ, không quá già cũng không quá non) rửa sạch, ngâm nước muối loãng, sau đó thái nhỏ hoặc xé vụn. Cho lá sen vào ấm, rót nước sôi vào tráng qua rồi đổ bỏ nước đầu. Rót thêm 500ml nước sôi, hãm trong 10-15 phút. Uống trong ngày.

- Trà lá sen, kim tiền thảo và râu ngô: Công dụng giải nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ sạch cặn lắng ở thận. Cách làm: Lá sen khô 10g, kim tiền thảo 10g, râu ngô 10g. Rửa sạch các nguyên liệu, cho vào nồi sắc với 1 lít nước. Đun sôi rồi hạ nhỏ lửa trong 20 phút. Uống trong ngày.

Lá sen giúp giảm say nắng và có thể dùng pha trà uống hằng ngày. Ảnh: Canva

3. Đậu xanh

Công dụng thanh nhiệt, giải thử, giải độc mạnh. Lưu ý đậu xanh có tác dụng giải thuốc nên những trường hợp đang uống thuốc không nên dùng.

- Trà đậu xanh nguyên vỏ: Cách làm: Lấy 100g đậu xanh nguyên vỏ đã rửa sạch, bỏ hạt hỏng. Cho 1,5 lít nước vào nồi đun sôi. Khi nước đang sôi sùng sục, đổ đậu xanh vào. Đậy nắp, đun lửa lớn trong khoảng 3 - 5 phút rồi tắt bếp ngay (khi nước vừa chuyển sang màu xanh trong). Chắt lấy phần nước này để uống. Phần hạt có thể dùng để nấu cháo sau.

- Trà đậu xanh rang: Cách làm: Lấy 100g đậu xanh đã rửa sạch, để ráo nước, cho vào chảo rang với lửa nhỏ cho đến khi đậu có mùi thơm và hơi chuyển màu (không để cháy). Cho đậu đã rang vào nồi với 2 lít nước, thêm lá dứa (nếu muốn) và đun sôi khoảng 15 phút. Lọc lấy nước uống nóng hoặc thêm chút đá. Cách làm này giúp trà có mùi thơm, tốt cho hệ tiêu hóa hơn.

- Trà đậu xanh hoa cúc: Thanh nhiệt giải thử, sáng mắt, dùng cho người hay bị đau đầu do nắng, mắt đỏ, hoặc làm việc nhiều với máy tính. Cách làm: Đậu xanh rang 50g hãm với nước sôi trong bình giữ nhiệt khoảng 20 phút. Sau đó cho 5-10 bông hoa cúc khô vào hãm thêm 5 phút nữa, uống trong ngày.

Đậu xanh giải độc hiệu quả nhưng nên tránh dùng khi đang uống thuốc. Ảnh: Canva

4. Lá, nụ vối

Công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, kháng khuẩn, tiêu viêm, hỗ trợ tiêu hóa, hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

- Trà lá vối tươi: Cách làm: Dùng 3-5 lá vối tươi, rửa sạch, vò nhẹ để tinh dầu dễ thoát ra. Cho vào ấm, rót nước sôi vào tráng nhanh rồi đổ bỏ nước đầu. Rót thêm 1 lít nước sôi, hãm trong 15 phút là có thể dùng được.

- Trà nụ vối khô: Cách làm: Nụ vối có mùi thơm đặc trưng và được tính tập trung hơn lá. Nụ vối khô 10-20g, cho vào ấm hoặc phích giữ nhiệt. Hãm với 1 lít nước sôi (khoảng 80-90°C) trong 10-20 phút. Nước trà nụ vối có màu vàng nâu, vị hơi chát nhẹ và hậu ngọt, uống trong ngày.

- Trà vối ủ: Cách làm: Để giảm bớt vị ngái của lá tươi và tăng độ thơm. Lá vối tươi rửa sạch, để ráo, cho vào thùng phủ rơm ủ cho đến khi lá chuyển màu đen đều thì đem phơi khô. Lấy lá đã ủ khô sắc uống hằng ngày như trà mạn.

Lá, nụ vối hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả. Ảnh: AI

LƯU Ý:

- Tuy thời tiết nắng nóng cần giải nhiệt nhưng không nên dùng nước quá lạnh vì điều này có thể làm ảnh hưởng hệ tiêu hóa. Cũng không nên dùng quá nhiều hoặc thay thế hoàn toàn nước uống. Hợp lý nhất là chỉ nên dùng 500ml - 1 lít/ngày. Không nên uống lúc bụng đói. Nếu thấy bị đầy bụng, tiêu chảy thì ngừng uống hoặc nấu kèm 3 lát gừng.

- Những loại trà trên đây đều có công dụng thanh nhiệt giải thử phù hợp với ngày hè nóng nực, nhưng mỗi loại có những lợi ích riêng. Nếu vừa đi nắng về, cần một loại nước để bù nước và vitamin thì trà từ vỏ dưa hấu là chọn lựa tốt nhất. Nếu nóng nực gây cảm giác bứt rứt, căng thẳng, bạn có thể chọn trà lá sen, nhưng lưu ý lá sen không dùng cho phụ nữ có thai. Nếu trời nóng gây ngứa ngáy, nổi mụn nhọt thì đậu xanh là lựa chọn hàng đầu. Còn người hệ tiêu hóa kém hay đầy bụng thì nên ưu tiên trà vối.

 

Theo TSK số 706

[Banner Mid] Hồng Phát


Ý kiến của bạn

{% item.name %}

{% item.comment %}

Đọc thêm

sile

Dùng sâm Ấn Độ lâu ngày có an toàn?

30/08/2026 00:00:00 GMT+0700

Tôi 55 tuổi, mất ngủ 10 năm nay và thường dùng thảo dược để hỗ trợ giấc ngủ. Có người quen tặng tôi một hộp sâm Ấn Độ và nói nó giúp tôi an thần, ngủ ngon. Tôi lên mạng tìm hiểu, thấy nhiều người ca ngợi sâm này nhưng không dám dùng. Xin hỏi tôi dùng sâm này được không? Dùng lâu dài có tác dụng phụ gì không? T.M.N, TP.HCM

sile

Giữ gìn sức khỏe tim mạch theo y học cổ truyền

30/08/2026 00:00:00 GMT+0700

Trong y học cổ truyền, giữ gìn sức khỏe tim mạch gắn với điều hòa sinh hoạt, ăn uống có tiết chế, vận động phù hợp, ổn định tinh thần và duy trì sự vận hành khí huyết.

sile

4 thức uống giải nhiệt hiệu quả trong mùa hè

29/04/2026 00:00:00 GMT+0700

Mùa hè mới bắt đầu, nhưng nắng nóng đã gay gắt, ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Để phòng ngừa tác hại của thời tiết, ngoài việc uống đủ nước, hạn chế ra đường vào giờ cao điểm (10 – 16 giờ), việc dùng một số vị thuốc y học cổ truyền có chức năng giải thử (ngừa và chữa cảm nắng) dưới dạng trà hay nước ép cũng có ích. Sau đây là 4 thức uống giải nhiệt đơn giản nhưng hiệu quả mà bạn có thể chế biến tại nhà.

sile

Châm cứu, sắc thuốc... bằng AI

02/04/2026 00:00:00 GMT+0700

Cho đến nay, bốn phương pháp thăm khám nền tảng vọng, văn, vấn, thiết (*) vẫn đóng vai trò không thể thay thế trong y học cổ truyền (YHCT) vì đó là không gian giao thoa kinh nghiệm lâm sàng và cảm nhận của người thầy thuốc. Nhưng gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước tham gia vào không gian ấy.

sile

Thì là: Rau gia vị chứa nhiều giá trị sức khỏe bất ngờ

01/04/2026 00:00:00 GMT+0700

Thì là (Anethum graveolens) có nguồn gốc từ khu vực Đông Địa Trung Hải và Tây Á. Xuyên suốt hàng ngàn năm, loài thực vật này đã được ghi nhận trong đời sống con người với vai trò thức ăn và thuốc chữa bệnh.

sile

Ngựa trong y học cổ truyền

06/02/2026 00:00:00 GMT+0700

Trong văn hóa phương Đông, ngựa là hình ảnh quen thuộc gắn liền với sức bền, sự trung thành và tinh thần tiến thủ. Năm Bính Ngọ vì thế luôn gợi lên khí xuân mạnh mẽ, vận động không ngừng và khát vọng vươn xa.

sile

{% item.title %}

{% item.time_ago %}

{% item.short_description %}