Ngày 26/9, tại hội nghị công bố kết quả triển khai bệnh án điện tử (EMR) và chuẩn hóa kho dữ liệu ngành y tế TP.HCM, đại diện Sở Y tế TP.HCM cho biết đã có 153/164 bệnh viện (BV) trên địa bàn triển khai được EMR, đạt tỉ lệ hơn 93%.

Không chỉ TP.HCM, nhiều địa phương khác cũng gấp rút chạy đua để kịp thời hạn 100% bệnh viện công lập cả nước hoàn thành EMR trong tháng 9/2025. 

Năm 2009, lần đầu tiên Luật Khám Chữa bệnh cho phép thực hiện ghi chép hồ sơ bệnh bằng EMR thay cho bệnh án giấy. Nhiều năm sau đó, việc cụ thể hóa ý tưởng này gặp không ít khó khăn từ nhân sự, công nghệ cho đến kinh phí thực hiện. Mãi đến khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc triển khai EMR mới tăng tốc mạnh mẽ.

Bệnh án điện tử đem lại nhiều lợi ích vượt trội. Ảnh minh họa: Canva

EMR là mô hình quan trọng trong chăm sóc sức khỏe mà mọi quốc gia trên thế giới đang hướng đến vì những lợi ích to lớn mà nó mang lại so với bệnh án giấy truyền thống. 

Trước tiên, EMR giúp giảm thiểu tối đa các thủ tục hành chính, người bệnh không còn cảnh chờ đợi lâu để làm hồ sơ, in ấn giấy tờ để từ đó hạn chế tối đa sai sót chuyên môn. Rồi EMR cũng giúp bác sĩ tra cứu nhanh chóng thông tin, hạn chế nhầm lẫn trong chẩn đoán về điều trị, tiết kiệm chi phí, giảm thiểu số lượng giấy tờ lưu trữ và tối ưu nguồn nhân lực.

Một lợi ích khác là EMR giúp liên thông dữ liệu, kết nối và chia sẻ thông tin dữ liệu bệnh nhân giữa các bệnh viện với nhau để từ đó bác sĩ có thể nắm được toàn bộ bệnh sử người bệnh. Và dĩ nhiên, người bệnh cũng hưởng lợi từ EMR khi họ không phải làm lại các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh khi chuyển tuyến, tiết kiệm được rất nhiều thời gian và chi phí. 

Tuy nhiên, lợi ích sâu xa và lớn nhất mà hệ thống y tế trông chờ ở EMR chính là việc nó cung cấp một kho big data (dữ liệu lớn) khổng lồ. Đây chính là “mỏ vàng” để các nhà nghiên cứu có thể khai thác và tìm ra những giải pháp công nghệ xuất sắc nhằm nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe con người. 

Rất nhiều ứng dụng y học ra đời từ big data thời gian qua. Mới nhất, trong tháng 9 qua, một nhóm khoa học gia Anh, Đan Mạch, Đức và Thụy Sĩ đã phát triển một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) có thể dự đoán nguy cơ mắc hơn 1.000 bệnh của một người trước cả… 10 năm! 

Để làm được điều này, hệ thống AI Delphi-2M của nhóm nghiên cứu đã ‘đào bới’ dữ liệu từ 400.000 EMR ẩn danh trong ngân hàng dữ liệu Biobank Anh và 1,9 triệu sổ đăng ký bệnh nhân quốc gia Đan Mạch. 

ERM vẫn còn tồn tại nhiều thử thách về bảo mật và khai thác dữ liệu. Ảnh minh họa: Canva

Nghiên cứu này công bố trên tạp chí Nature ngày 17/9. Khi ra đời, Delphi-2M hứa hẹn có thể dự đoán nguy cơ một người có thể mắc ung thư, đái tháo đường, bệnh tim mạch… trước nhiều năm, dựa trên những thói quen cá nhân của họ, từ đây nó sẽ cung cấp những giải pháp phòng bệnh hay chữa bệnh từ rất sớm.

Vậy là từ tháng 10 này, mục tiêu triển khai EMR tại mọi bệnh viện công ở nước ta đã cơ bản hoàn thành. Dĩ nhiên, để vận hành suôn sẻ và có thể khai thác tối đa lợi ích từ giải pháp này ngành y tế vẫn còn một chặng đường dài với nhiều thách thức phải đối mặt. 

Một số thách thức đã được nhận diện, như bảo mật thông tin, xây dựng văn hóa đổi mới hay huấn luyện con người làm quen với tư duy số. Bên cạnh đó, cả một “mỏ vàng khổng lồ” big data từ EMR cũng đang chờ đợi con người khai thác một cách hiệu quả. 

Ứng dụng công nghệ, đặc biệt là big data và AI, thật sự mở ra nhiều tiềm năng to lớn cho ngành y tế nước ta trong việc thực hiện mục tiêu nâng cao sức khỏe người dân. Với quyết tâm mạnh mẽ của Đảng và Chính phủ, chắc chắn mục tiêu chuyển đối số, tiến tới mô hình y tế thông minh ở nước ta sẽ hoàn thành trong thời gian sớm nhất. 

Theo TSK số 699