Đảo ngược 60 năm lão hóa ở cấp độ phân tử nhờ tái lập trình tế bào. Ảnh minh họa: AI

Trong quá trình này, các dấu ấn phân tử liên quan đến lão hóa được thiết lập lại một cách hiệu quả, giúp các tế bào trẻ hơn hơn 60 năm ở cấp độ phân tử.

Không giống các phương pháp trước đây, quá trình trẻ hóa diễn ra dần dần, cho phép các nhà khoa học theo dõi những thay đổi trong một thời gian dài. Quá trình chậm hơn này có thể cung cấp những manh mối quan trọng về cách đảo ngược quá trình lão hóa tế bào và có khả năng giúp các nhà nghiên cứu tìm hiểu các phương pháp điều trị các bệnh liên quan đến lão hóa. 

Cơ thể con người chứa hàng trăm loại tế bào chuyên biệt, tất cả bắt nguồn từ một trứng được thụ tinh và mang về cơ bản cùng một chỉ dẫn di truyền. Tuy nhiên, khi các tế bào phát triển, chúng đảm nhận các vai trò cụ thể. Trong điều kiện bình thường, một tế bào da không thể biến đổi thành tế bào gan và một tế bào máu không thể trở thành tế bào thần kinh. 

Các nhà khoa học hiện có thể lập trình lại một số tế bào trưởng thành để đảm nhận những vai trò hoàn toàn khác nhau. Ví dụ, tế bào da cóthể được chuyển đổi thành tế bào có khả năng sản xuất mô thần kinh, một phương pháp có thể góp phần vào việc điều trị các bệnh thoái hóa thần kinh trong tương lai. 

Nghiên cứu mới nhất tập trung vào một hệ quả đặc biệt hấp dẫn của việc lập trình lại tế bào: Đảo ngược đáng kể quá trình lão hóa phân tử. Để xác định mức độ trẻ hóa của tế bào, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra đồng hồ phân tử của chúng, đặc biệt là các dấu ấn sinh học được gọi là đồng hồ biểu sinh. Những đồng hồ này ước tính tuổi sinh học của tế bào bằng cách phân tích các biến đổi hóa học đối với DNA có xu hướng tích lũy hoặc thay đổi khi sinh vật già đi. Điều quan trọng là những biến đổi này không làm thay đổi trình tự DNA. Thay vào đó, chúng ảnh hưởng đến tần suất sử dụng một số chỉ dẫn di truyền nhất định (biểu sinh). 

Bởi các mô hình này thay đổi một cách có thể dự đoán được theo tuổi tác, các nhà khoa học có thể sử dụng chúng để ước tính tuổi của tế bào ở cấp độ phân tử. Kết quả rất đáng kinh ngạc. Sau khi tái lập trình, các tế bào lấy từ một người 80 tuổi cho thấy các dấu hiệu tuổi phân tử tương ứng với người trẻ hơn 20 tuổi. Nói cách khác, quá trình này đã đảo ngược… hơn 60 năm lão hóa tế bào. 

(Theo Aging Cell, 10/2026), TSK số 712