Trong một nghiên cứu lâm sàng do Stanford Medicine (Hoa Kỳ) và các cộng tác viên quốc tế thực hiện, 27 trong số 32 người tham gia đã lấy lại được khả năng đọc trong vòng một năm sau khi cấy ghép. Với sự trợ giúp của các tính năng kỹ thuật số như điều chỉnh zoom và tăng cường độ tương phản, một số người tham gia đã đạt được độ sắc nét thị giác tương đương với thị lực 20/42. Thiết bị cấy ghép có tên PRIMA và được phát triển tại Stanford Medicine, là thiết bị mắt giả đầu tiên giúp phục hồi thị lực hữu ích cho những người bị mất thị lực không thể điều trị. Công nghệ này cho phép bệnh nhân nhận dạng hình dạng và hoa văn, một mức độ thị lực được gọi là thị lực hình dạng. 

Chip PRIMA giúp bệnh nhân thoái hóa điểm vàng lấy lại một phần thị lực. Ảnh: Canva

Hệ thống bao gồm hai bộ phận chính: một camera nhỏ gắn trên kính và một chip không dây được cấy ghép vào võng mạc. Camera thu thập thông tin thị giác và chiếu nó qua ánh sáng hồng ngoại đến thiết bị cấy ghép, sau đó chuyển đổi thành tín hiệu điện. Những tín hiệu này thay thế cho các thụ thể ánh sáng bị tổn thương, vốn thường phát hiện ánh sáng và gửi dữ liệu thị giác đến não. Những người tham gia thử nghiệm mới nhất mắc chứng thoái hóa điểm vàng do tuổi tác ở giai đoạn tiến triển, dần dần phá hủy thị lực trung tâm. 

Trong thoái hóa điểm vàng ảnh hưởng đến hơn 5 triệu người trên thế giới và là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục ở người cao tuổi. Trong bệnh lý này, các tế bào thụ thể ánh sáng nhạy cảm với ánh sáng ở võng mạc trung tâm bị suy giảm, chỉ còn lại thị lực ngoại vi hạn chế. 

Thiết bị cấy ghép có kích thước chỉ 2 x 2 mm, được đặt vào vùng võng mạc nơi các thụ thể ánh sáng bị mất. Không giống như các thụ thể ánh sáng tự nhiên phản ứng với ánh sáng khả kiến, chip có thể phát hiện ánh sáng hồng ngoại phát ra từ kính. Thiết kế cho phép bệnh nhân sử dụng đồng thời cả thị lực ngoại vi tự nhiên và thị lực trung tâm nhân tạo mới, cải thiện khả năng định hướng và di chuyển. Vì chip là quang điện (chỉ dựa vào ánh sáng để tạo ra dòng điện) nên nó hoạt động không dây và có thể được đặt an toàn dưới võng mạc. 

Trong số 32 bệnh nhân hoàn thành thử nghiệm kéo dài một năm, 27 người có thể đọc và 26 người cho thấy sự cải thiện có ý nghĩa lâm sàng về thị lực, được định nghĩa là khả năng đọc thêm ít nhất hai dòng trên bảng đo thị lực tiêu chuẩn. Trung bình, thị lực của người tham gia được cải thiện 5 dòng; một người được cải thiện 12 dòng.

Theo New England Journal of Medicine, 10/2025

Theo TSK số 700