Nghiên cứu công bố trên tạp chí Neurology năm 2026 ghi nhận phụ nữ từng cắt tử cung và sử dụng estrogen đơn thuần vào thời kỳ mãn kinh có khả năng xuất hiện các dấu hiệu bệnh lý Alzheimer trong não thấp hơn khoảng 35% so với người không dùng estrogen.

Phụ nữ từng cắt tử cung và sử dụng estrogen đơn thuần vào thời kỳ mãn kinh có thể xuất hiện các dấu hiệu Alzheimer trong não thấp hơn. Ảnh minh họa: Canva. 

Các nhà khoa học phân tích hồ sơ sức khỏe của hơn 5.000 phụ nữ lớn tuổi đã cắt tử cung, sau đó đối chiếu với kết quả khám nghiệm não sau khi họ qua đời. Những dấu hiệu được đánh giá bao gồm các đặc điểm điển hình của Alzheimer như mảng amyloid.

Hadi Hosseini, phó giáo sư khoa Tâm thần học tại Đại học Stanford (Hoa Kỳ) và đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh kết quả chưa chứng minh estrogen trực tiếp ngăn ngừa Alzheimer. Theo ông, các dữ liệu mới cho thấy cần xem xét kỹ hơn loại liệu pháp hormone, thời điểm bắt đầu và thời gian sử dụng trước khi đưa ra kết luận về tác động đối với bệnh Alzheimer.

Jennifer Bruno, giảng viên khoa Tâm thần học tại Đại học Stanford và đồng tác giả nghiên cứu, cho rằng việc sử dụng kết quả khám nghiệm giúp tăng tính khách quan. “Các nghiên cứu trước sử dụng suy giảm nhận thức hoặc đánh giá lâm sàng về sa sút trí tuệ. Đây là những chỉ số quan trọng, nhưng không phải chẩn đoán xác định bệnh Alzheimer”, bà nói.

Alzheimer phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới. Các bác sĩ cho rằng sự sụt giảm mạnh estrogen sau mãn kinh có thể ảnh hưởng đến não, góp phần lý giải sự khác biệt này. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước về liệu pháp hormone và Alzheimer cho kết quả trái chiều.

Alzheimer phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới. Ảnh minh họa: Canva. 

Thử nghiệm Women’s Health Initiative công bố kết quả ban đầu năm 2002 từng làm dấy lên lo ngại khi ghi nhận liệu pháp hormone liên quan đến tăng nguy cơ ung thư vú và sa sút trí tuệ, đồng thời không cho thấy lợi ích trong giảm nguy cơ Alzheimer. Tuy nhiên, nghiên cứu này đánh giá phụ nữ đã mãn kinh và sử dụng loại liệu pháp hormone khác với estrogen đơn thuần trong nghiên cứu mới.

Nghiên cứu hiện chưa xác định phụ nữ bắt đầu dùng estrogen khi nào, sử dụng dạng thuốc nào hoặc trong bao lâu. Bà Bruno cho rằng các nghiên cứu tiếp theo nên theo dõi phụ nữ từ giai đoạn tiền mãn kinh, đồng thời đánh giá các dấu ấn Alzheimer trong máu, dịch não tủy và hình ảnh não.

Hương Uyên (Theo Time)