Ở độ tuổi 40-50, việc thay đổi những thói quen lâu năm có thể không dễ dàng. Nhưng theo bác sĩ Brandon Luu, Đại học Toronto (Canada), cơ thể vẫn có khả năng thích nghi và hưởng lợi từ những thay đổi tích cực. Ngay cả những điều chỉnh nhỏ, nếu duy trì đều đặn, cũng có thể cải thiện sức khỏe lâu dài.

Dưới đây là những thói quen xấu mà bạn nên bỏ đi nếu muốn có tuổi già khỏe mạnh.

1. Bỏ qua bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp

Bác sĩ Luu cho biết, tập luyện sức mạnh giúp duy trì cơ bắp, đồng thời giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư và các bệnh chuyển hóa. Nghiên cứu công bố trên tạp chí JAMA năm 1990 cho thấy, sau 8 tuần tập kháng lực cường độ cao, những người cao tuổi có thể trạng yếu, với độ tuổi trung bình 90, ghi nhận mức tăng sức mạnh cơ bắp trung bình 174%. Hình thức tập này cũng cải thiện đáng kể tốc độ đi bộ và khối lượng cơ. Người lớn tuổi nhất tham gia nghiên cứu là 96 tuổi.

Người cao tuổi tập luyện sức mạnh giúp tăng cường sức khỏe tổng thể. Ảnh: Canva

2. Sử dụng điện thoại nhiều

Sử dụng điện thoại quá mức có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần và khả năng nhận thức. Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí PNAS Nexus năm 2025, sau hai tuần ngắt kết nối Internet trên điện thoại, người tham gia cải thiện khả năng chú ý, với mức độ tương đương sự khác biệt thường thấy giữa những người cách nhau khoảng 10 tuổi, bác sĩ Luu nói.

Ngoài ra, một số nghiên cứu khác cũng ghi nhận việc để điện thoại ở gần, ngay cả khi cất trong túi quần hoặc ba lô, cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất nhận thức.

Sử dụng điện thoại quá nhiều ảnh hưởng khả năng nhận thức. Ảnh: Canva

3. Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến

Trong quá khứ, con người phải dành nhiều công sức để tìm kiếm thực phẩm và ít có cơ hội tiếp cận nguồn năng lượng dồi dào. Ngày nay, thực phẩm giàu năng lượng trở nên dễ tiếp cận hơn, khiến việc tiêu thụ vượt nhu cầu của cơ thể dễ xảy ra.

Thực phẩm siêu chế biến có thể là lựa chọn tiện lợi trong một số trường hợp, nhưng không nên trở thành thành phần chủ yếu trong chế độ ăn hằng ngày. Theo bác sĩ Luu, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy mức tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến càng cao, nguy cơ mắc bệnh chuyển hóa, ung thư, rối loạn sức khỏe tâm thần và tử vong càng tăng.

Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng nguy cơ ung thư. Ảnh: Canva

4. Ngồi lâu, ít vận động

Hoạt động thể chất giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính và cải thiện khả năng chống chịu khi gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Ngay cả khi chỉ bắt đầu với vài phút vận động mỗi ngày, người ít hoạt động vẫn có thể nhận được lợi ích đáng kể. Mức cải thiện ban đầu thường lớn hơn so với lợi ích tăng thêm ở những người vốn đã vận động ở mức vừa phải.

Ngồi lâu, ít vận động liên quan đến nguy cơ mắc bệnh mạn tính. Ảnh minh họa: Canva

5. Bỏ bữa sáng

Ăn sáng có liên quan đến chất lượng chế độ ăn tốt hơn, nguy cơ rối loạn sức khỏe tâm thần thấp hơn và khả năng nhận thức có thể được cải thiện. Phân bổ nhiều năng lượng hơn vào đầu ngày cũng có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng.

Ngược lại, tiêu thụ phần lớn năng lượng vào buổi tối có liên quan đến nguy cơ rối loạn chuyển hóa, bệnh tim mạch cao hơn và chất lượng giấc ngủ kém hơn.

Ăn sáng đầy đủ giúp cải thiện dinh dưỡng và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.. Ảnh: Canva

6. Uống không đủ nước

Thiếu nước có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức, sức khỏe thận, tâm trạng và khả năng tập trung. Theo nghiên cứu công bố năm 2012 trên tạp chí The Journal of Nutrition, phụ nữ mất nước ở mức 1,36% có mức độ tức giận tăng 8%, mệt mỏi tăng 17%, rối loạn tâm trạng tăng 19% và khả năng tập trung giảm 45%.

Thiếu nước làm giảm khả năng tập trung. Ảnh: Canva

7. Không bảo vệ da khi ra nắng

Tiếp xúc quá nhiều với tia cực tím (UV) mà không được bảo vệ làm tăng nguy cơ ung thư da, đồng thời đẩy nhanh quá trình lão hóa, gây nếp nhăn và giảm độ đàn hồi của da.

Sử dụng kem chống nắng vẫn có lợi ở tuổi trung niên và cao tuổi. Nghiên cứu đăng tải trên tạp chí The New England Journal of Medicine năm 1993 ghi nhận, việc sử dụng kem chống nắng phổ rộng hằng ngày trong một mùa hè giúp giảm sự xuất hiện của các tổn thương da tiền ung thư ở người từ 40 tuổi trở lên.

Không chống nắng trong mùa hè làm tăng nguy cơ lão hóa da. Ảnh: Canva

8. Thường xuyên thức khuya

Giấc ngủ giúp não bộ phục hồi, điều hòa cảm xúc và củng cố trí nhớ. Thường xuyên thức khuya có liên quan đến nguy cơ cao hơn mắc bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa, suy giảm nhận thức và các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Người thiếu ngủ khi bắt đầu ngủ đủ giấc có thể cải thiện trí nhớ, tâm trạng, khả năng nhận thức và sức khỏe chuyển hóa.

Hạn chế thức khuya để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ảnh: Canva

9. Ít duy trì các mối quan hệ xã hội

Cô đơn và thiếu kết nối xã hội có liên quan đến nguy cơ mắc nhiều bệnh lý, trong đó có sa sút trí tuệ và bệnh tim mạch.Theo bác sĩ Luu, những người có sự đồng hành của gia đình, bạn bè thường có kết quả sức khỏe tốt hơn so với người sống cô lập. Vì vậy, duy trì các mối quan hệ thân thiết và chủ động giao tiếp có thể góp phần bảo vệ sức khỏe khi tuổi tác tăng lên.

Duy trì kết nối xã hội giúp người cao tuổi khỏe mạnh. Ảnh: Canva

10. Trì hoãn khám sức khỏe

Bỏ qua triệu chứng bất thường hoặc trì hoãn thăm khám có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội phát hiện bệnh sớm. Đáng lưu ý, nhiều bệnh nghiêm trọng, trong đó có ung thư, có thể chưa gây triệu chứng ở giai đoạn đầu.

Thực hiện khám sức khỏe và sàng lọc phù hợp với độ tuổi, yếu tố nguy cơ giúp phát hiện bệnh kịp thời, tạo điều kiện can thiệp sớm và cải thiện tiên lượng.

Nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh kịp thời. Ảnh: Canva

11. Bỏ bê sức khỏe răng miệng

Bệnh nướu có thể gây viêm kéo dài. Một số bằng chứng cho thấy vi khuẩn từ nướu có thể đi vào máu và góp phần làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.

Đánh răng, làm sạch kẽ răng và khám nha khoa định kỳ giúp duy trì sức khỏe răng miệng. Việc chăm sóc càng quan trọng khi tuổi tác tăng lên, do suy giảm thị lực hoặc khả năng vận động có thể gây khó khăn cho vệ sinh răng miệng.

Khám nha khoa định kỳ giúp duy trì răng nướu khỏe mạnh. Ảnh: Canva

12. Hút thuốc lá

Bỏ thuốc lá có lợi ở mọi lứa tuổi, giúp giảm nguy cơ ung thư, bệnh tim mạch và có thể kéo dài tuổi thọ. Theo bác sĩ Luu, sau khi ngừng hút thuốc, cơ thể bắt đầu phục hồi và thay thế một phần tế bào bị tổn thương. Vì vậy, dù đã hút thuốc nhiều năm, việc cai thuốc vẫn có ý nghĩa đối với sức khỏe.

Cai thuốc lá ở bất kỳ độ tuổi nào cũng mang lại lợi ích cho sức khỏe. Ảnh: Canva

13. Uống nhiều rượu bia

Lạm dụng rượu bia, đặc biệt trong thời gian ngắn, có thể gây tổn thương gan, ảnh hưởng giấc ngủ và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, bệnh tiêu hóa, trầm cảm và sa sút trí tuệ.

Giảm hoặc ngừng uống rượu bia có thể cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, người lệ thuộc rượu không nên tự ý ngừng đột ngột nếu có nguy cơ cai rượu, bởi tình trạng này có thể đe dọa tính mạng và cần được hỗ trợ y tế.

Hạn chế uống rượu bia để cải thiện sức khỏe tinh thần. Ảnh: Canva

14. Bỏ qua tiêm chủng

Vaccine giúp phòng ngừa bệnh truyền nhiễm và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Vaccine cúm đặc biệt quan trọng với người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch. Dù vaccine có thể gây tác dụng phụ, lợi ích nhìn chung vượt trội nguy cơ đối với phần lớn người được khuyến cáo tiêm chủng. Mỗi người nên trao đổi với nhân viên y tế để cập nhật các vaccine phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Tiêm chủng đầy đủ giúp phòng ngừa bệnh truyền nhiễm. Ảnh: Canva

Thảo Vy (Theo Telegraph)