Dâu tây, dâu đen, lý chua (currants), mâm xôi và việt quất là những loại quả giàu chất xơ, vitamin và polyphenol – nhóm hợp chất tự nhiên trong thực vật. Trong đó, anthocyanin, một loại polyphenol, đang được nghiên cứu về vai trò đối với sức khỏe não bộ. Ngoài sức khỏe nhận thức, quả mọng cũng có thể có lợi cho tim mạch, sức khỏe đường ruột và tình trạng viêm.

Dâu tây, dâu đen, lý chua (currants), mâm xôi và việt quất là những loại quả giàu chất xơ, vitamin và polyphenol. Ảnh minh họa: AI

Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên công bố trên tạp chí Nutritional Neuroscience năm 2023 cho thấy người lớn tuổi bị suy giảm nhận thức nhẹ sử dụng bột việt quất dại mỗi ngày trong 6 tháng có tốc độ xử lý thông tin cải thiện so với nhóm dùng giả dược. Lượng bột được sử dụng tương đương với khoảng một cốc việt quất tươi mỗi ngày. Tuy nhiên, nghiên cứu này chưa đủ để khẳng định việt quất hoặc các loại quả mọng có thể ngăn ngừa hay điều trị chứng suy giảm nhận thức.

Theo PGS.TS Tim Crowe, chuyên gia dinh dưỡng người Úc với hơn 30 năm kinh nghiệm nghiên cứu và giảng dạy, anthocyanin có thể hỗ trợ hoạt động của tế bào não thông qua việc cải thiện lưu thông máu, giúp oxy và dưỡng chất được đưa đến não tốt hơn. Đây là một trong những cơ chế được nghiên cứu để giải thích mối liên quan giữa việc ăn quả mọng và sức khỏe nhận thức.

Cách chế biến quả mọng cũng đáng lưu ý. Quả tươi và quả đông lạnh có giá trị dinh dưỡng khá tương đồng. Quả đông lạnh thường được cấp đông nhanh sau thu hoạch, thuận tiện bảo quản và có thể giữ được nhiều dưỡng chất. Do đó, quả đông lạnh vẫn là lựa chọn phù hợp khi quả tươi khó bảo quản hoặc không có sẵn. Trong khi đó, anthocyanin khá nhạy cảm với nhiệt. Một số nghiên cứu cho thấy hàm lượng hợp chất này có thể giảm đáng kể khi quả mọng được gia nhiệt kéo dài ở nhiệt độ cao, chẳng hạn khi làm mứt. Ăn quả tươi, đông lạnh hoặc chế biến thành những món ăn mà không cần gia nhiệt lâu có thể giúp hạn chế hao hụt anthocyanin.

Các phương pháp chế biến quả mọng phổ biến giúp đa dạng hóa thực đơn hằng ngày. Ảnh minh họa: AI

Mỗi loại quả mọng cũng có những ưu điểm dinh dưỡng riêng. Mâm xôi cung cấp khoảng 8g chất xơ mỗi cốc, trong khi lý chua đen giàu vitamin C. Nam việt quất chứa proanthocyanidin tuýp A, hợp chất được nghiên cứu về khả năng giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát. Việt quất giàu anthocyanin và được nghiên cứu nhiều về sức khỏe nhận thức, nhưng điều này không có nghĩa đây là loại quả mọng tốt nhất.

Thay vì chỉ ăn một loại, có thể luân phiên nhiều loại quả mọng trong chế độ ăn hằng ngày để bổ sung đa dạng chất xơ, vitamin và các hợp chất thực vật. Với quả mọng đông lạnh, có thể sử dụng trực tiếp hoặc chế biến thành các món ăn mà không cần đun nấu ở nhiệt độ cao trong thời gian dài.

Lan Anh (Theo The Guardian)