1. Ăn uống cân bằng 

Dinh dưỡng là một trong những nền tảng giúp người Nhật duy trì sức khỏe và tuổi thọ. Họ ưu tiên thực phẩm tươi, theo mùa và cân bằng. Bữa ăn truyền thống thường gồm gạo, cá, rau củ, rong biển, các sản phẩm từ đậu nành, thực phẩm lên men và canh miso. Tại đảo Okinawa, nơi được mệnh danh là “vùng đất trăm tuổi” của người Nhật, nhiều gia đình vẫn tự trồng rau để sử dụng hằng ngày. Thay vì thực phẩm nhiều đường hay chế biến sẵn, người dân ưu tiên các thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ và omega-3. Món ăn thường được chế biến đơn giản, vừa chín tới để giữ giá trị dinh dưỡng. Trà xanh, đặc biệt là matcha, cũng xuất hiện trong bữa ăn hằng ngày nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào. 

Người Nhật duy trì sức khỏe nhờ chế độ ăn tươi, cân bằng và giàu dinh dưỡng. Ảnh: Canva

2. Chỉ ăn no 80% 

Hara Hachi Bu, nguyên tắc ăn uống nổi tiếng của người dân xứ Mặt trời mọc, nghĩa là “ăn đến tám phần no”. Triết lý có nguồn gốc từ Nho giáo này đã được duy trì qua nhiều thế hệ như một thói quen trong mỗi bữa ăn. Theo các chuyên gia, não cần khoảng 15-20 phút để nhận tín hiệu no. Vì vậy, việc ăn chậm, nhai kỹ và dừng lại khi cảm thấy no khoảng 80% giúp hạn chế ăn quá mức, kiểm soát lượng calo nạp vào và duy trì cân nặng hợp lý. Để thực hành Hara Hachi Bu, người Nhật, thường tập trung vào bữa ăn, sử dụng bát đĩa có kích thước vừa phải và tránh vừa ăn vừa dùng điện thoại hoặc làm việc. Nguyên tắc này không khuyến khích nhịn đói mà hướng đến việc ăn vừa đủ nhưng vẫn đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho cơ thể. 

3. Duy trì lối sống điều độ 

Nhiều người bắt đầu ngày mới từ sớm và dành thời gian cho các hoạt động giúp cân bằng cả thể chất lẫn tinh thần. Ngoài tập thể dục nhẹ, họ còn duy trì những thú vui thư giãn như thiền, thư pháp, cắm hoa hoặc ngâm mình trong suối nước nóng onsen. Sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng, vận động và nghỉ ngơi góp phần giảm căng thẳng, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống. 

4. Vận động ở mọi lứa tuổi 

Đối với người Nhật, vận động không chỉ là rèn luyện sức khỏe mà còn là một phần của cuộc sống hằng ngày. Trẻ em được khuyến khích tham gia thể thao từ sớm. Trong khi đó, người lớn tuổi vẫn duy trì thói quen đi bộ, đạp xe hoặc chạy bộ sau khi nghỉ hưu. Ngoài ra, Rajio Taiso, bài tập thể dục qua phát thanh đã tồn tại gần 100 năm vẫn duy trì tại nhiều trường học, doanh nghiệp và khu dân cư. 

5. Chăm sóc sức khỏe chủ động 

Nhật Bản xây dựng hệ thống y tế phát triển với mạng lưới bệnh viện và phòng khám rộng khắp. Hệ thống bảo hiểm y tế giúp người dân giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh, đồng thời khuyến khích khám sức khỏe định kỳ. Nhờ phát hiện sớm và điều trị kịp thời, nhiều bệnh lý được kiểm soát hiệu quả, góp phần nâng cao tuổi thọ của họ. 

6. Gắn kết với gia đình và cộng đồng

Các mối quan hệ xã hội luôn được người Nhật coi trọng. Sự gắn bó với gia đình, bạn bè và cộng đồng giúp nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi, duy trì tinh thần lạc quan và cảm giác được sẻ chia. Tại làng Ogimi trên đảo Okinawa, người dân thường xuyên gặp gỡ, trò chuyện và hỗ trợ lẫn nhau. Nhiều chuyên gia cho rằng chính sự gắn kết cộng đồng là một trong những yếu tố góp phần tạo nên tuổi thọ nổi tiếng của cư dân nơi đây. 

Tại làng Ogimi trên đảo Okinawa, người dân thường xuyên gặp gỡ, vui đùa. Ảnh minh họa: Canva

7. Nuôi dưỡng đời sống tinh thần  

Bên cạnh sức khỏe thể chất, nhiều người Nhật còn chú trọng nuôi dưỡng đời sống tinh thần. Thiền và các thực hành chịu ảnh hưởng của Thần đạo, Phật giáo được duy trì như một phần trong cuộc sống hằng ngày, giúp giảm căng thẳng, điều hòa cảm xúc và cải thiện khả năng tập trung. Một số nghiên cứu cho thấy việc giữ tinh thần tích cực có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và hỗ trợ quá trình lão hóa khỏe mạnh. 

8. Sống có mục đích với triết lý ikigai 

Sống thọ sẽ không có nhiều ý nghĩa nếu thiếu một mục đích để theo đuổi. Người Nhật gọi triết lý đó là Ikigai, nghĩa là “lý do để thức dậy mỗi sáng”. Đây là điểm giao thoa giữa điều bản thân yêu thích, điều mình làm tốt, điều xã hội cần và điều có thể mang lại thu nhập. Theo quan niệm này, khi tìm được Ikigai, mỗi người sẽ duy trì động lực, tinh thần lạc quan và cảm giác hạnh phúc ngay cả khi tuổi đã cao. Triết lý ấy cũng khuyến khích lối sống cân bằng thông qua việc duy trì các hoạt động hằng ngày, ăn uống điều độ, rèn luyện thể chất, sống chậm, nuôi dưỡng lòng biết ơn, gần gũi thiên nhiên và trân trọng những mối quan hệ xung quanh.

Theo TSK số 709