Trong suy nghĩ của không ít người, lao là căn bệnh của những người nghèo, sống trong môi trường chật chội và thiếu thốn dinh dưỡng, người giàu không thể mắc bệnh này được. 

Nhưng điều này giờ đây hoàn toàn không đúng. Trên truyền thông, một lãnh đạo của Bệnh viện Phổi trung ương từng cho biết có đến 60% bệnh nhân đến khám và điều trị tại đây là những người có thu nhập trung bình trở lên. Lao cũng không phải là bệnh của người già yếu như nhiều người suy nghĩ. Thật vậy, thống kê cũng của Bệnh viện Phổi trung ương cho thấy số người trẻ mắc bệnh lao có xu hướng tăng, cứ 10 người mắc bệnh có 3-4 người từ 15-30 tuổi. 

Những suy nghĩ không đúng này đã khiến bệnh lao bị xem thường, góp phần khiến nó trở thành căn bệnh khó kiểm soát. Trong thực tế, lao là bệnh rất đáng quan tâm. Bằng chứng là Tổ chức Y tế thế giới (WHO) dành ngày 24/3 hàng năm là Ngày Thế giới phòng chống lao với mục tiêu nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh này. 

Chụp X-quang phổi có thể phát hiện những tổn thương nghi lao. Ảnh minh họa: Canva

Ghi nhận của WHO cho thấy mỗi năm toàn cầu có khoảng 10 triệu người nhiễm lao và 1,5 triệu người tử vong mặc dù bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa và chữa khỏi. Nếu tính gộp những trường hợp lao tiềm ẩn và hoạt động, 1/4 dân số thế giới có thể bị nhiễm vi khuẩn này, nghĩa là cứ 4 người có 1 người nhiễm lao. Những con số trên rất đáng quan tâm. Còn đáng quan tâm hơn nữa khi biết rằng Việt Nam xếp thứ 12 trong top 30 quốc gia có gánh nặng về lao hàng đầu thế giới. Đặc biệt, mỗi năm bệnh lao ở nước ta cướp đi sinh mạng của hơn 12.000 người, nhiều hơn số người tử vong vì tai nạn giao thông. 

Những năm qua Đảng và Chính phủ thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong kiểm soát bệnh lao thông qua các nghị quyết chiến lược bảo vệ sức khỏe nhân dân. Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng liên tục ban hành nhiều Thông tư, đặc biệt là đầu tư bài bản cho Chương trình Chống lao Quốc gia. 

Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực này, công tác phòng, chống lao vẫn đối mặt với nhiều thách thức như tâm lý xem thường bệnh, thiếu hụt nhân lực tuyến cơ sở và tình trạng lao kháng thuốc diễn biến phức tạp với hơn 9.500 ca một năm, cao nhất thế giới.

Thiếu hụt nhân lực và gia tăng lao kháng thuốc khiến công tác phòng, chống lao gặp nhiều khó khăn. Ảnh: Canva

Sau nhiều năm loay hoay chưa thể giải quyết được những thách thức trên, ngành y tế đã nhận được tin vui khi tháng 9 năm qua Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đây là tiền đề để ngành y tế có thể sớm kiểm soát bệnh lao vì kể từ năm 2026 này mỗi người dân sẽ được khám sức khoẻ định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần. 

Nhân Ngày Thế giới phòng chống lao năm nay đã có đề xuất lồng ghép sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Ý tưởng này hoàn toàn khả thi vì tầm soát lao khá đơn giản và không tốn kém nhiều chi phí. 

Cách đây 144 năm, ngày 24/3/1882, bác sĩ người Đức Robert Koch đã phát hiện vi khuẩn gây bệnh lao. Gần 1 thế kỷ rưỡi trôi qua, lao vẫn là căn bệnh nhiễm trùng giết người nhiều nhất thế giới và khó bị đánh bại. Một trong những lý do vì nó bị cộng đồng lãng quên và xem thường. 

Hy vọng bằng những nỗ lực mạnh mẽ tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân của ngành y tế, đặc biệt là giải pháp tầm soát định kỳ sức khỏe hàng năm, bệnh lao sẽ được phát hiện sớm và bệnh nhân được điều trị kịp thời. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cho mỗi cá nhân mà còn là yếu tố then chốt để kiểm soát lây nhiễm, tiến tới mục tiêu sớm chấm dứt bệnh lao trong cộng đồng. 

Theo TSK số 705