Vào những năm thập niên 90 thế kỷ trước, ông Lê Khắc Tâm, một người làm việc trong ngành dược phẩm, chợt nhận ra những hiện vật quý giá của y học cổ truyền đang dần thất lạc và có nguy cơ biến mất vĩnh viễn. Vì thế, trong hơn 20 năm sau đó ông rong ruổi khắp nước, tìm về những nơi từng sinh ra các danh y lỗi lạc để gom góp từng chiếc dao cầu, thuyền tán, từng cuốn sách cổ ố màu thời gian. Sự đam mê ấy đã kết tinh thành bảo tàng tư nhân đầu tiên về y học cổ truyền tại Việt Nam. Bảo tàng với diện tích khoảng 600m2 , lưu giữ gần 3.000 hiện vật trải dài từ thời kỳ đồ đá đến nay, trong đó có nhiều hiện vật quý 2.500 năm tuổi. Từ khi mở cửa đón khách, nơi đây đã trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước. 

Xây dựng từ năm 2003, mở cửa vào năm 2007. Điều khiến du khách, đặc biệt là khách quốc tế, phải trầm trồ chính là kiến trúc độc đáo của bảo tàng. Ít ai nghĩ rằng giữa trung tâm Sài Gòn hiện đại lại hiện hữu một không gian đậm chất Bắc Bộ đến thế. Toàn bộ nội thất từ cầu thang, lan can, cột kèo cho đến vách ngăn đều được làm từ nhà gỗ cổ được chuyển từ Hà Nội vào.

Tầng trệt là nơi trưng bày và bán những sản phẩm y học cổ truyền như các loại thuốc, trà thảo dược, rượu bổ, các sản phẩm hữu cơ (trà, dầu gội, sữa tắm) và phòng chiếu phim tư liệu. Đây cũng là nơi thưởng thức trà thảo dược miễn phí cho du khách tham quan bảo tàng.

Các phòng trưng bày được thiết kế như những lát cắt lịch sử, dẫn dắt người xem đi từ xúc động này đến xúc động khác.    

Bên trong bảo tàng xây dựng chủ yếu từ gỗ, với nhiều họa tiết chạm khắc tinh xảo, cổ kính và trang trọng. Lầu 1 có phòng Thái y viện, mô phỏng nơi chăm sóc sức khỏe cho vua chúa và hoàng tộc, với nội thất trang trí theo phong cách cung đình. Nơi đây còn trưng bày những tờ rơi quảng cáo thuốc ngày xưa. 

Tại lầu 2, du khách được tận mắt thấy bộ sưu tập dụng cụ bào chế thuốc phong phú, từ những chiếc ấm sắc thuốc, bình rượu cổ, cho đến các loại cân ta, cân Tây.

Lầu 3 mở ra một thế giới tri thức với bộ sưu tập “Việt Nam bản thảo”. Tại đây, hơn 300 mẫu cây thuốc, động vật và khoáng vật được trưng bày khoa học. Các tài liệu ghi nhận người Việt đã khám phá cây thuốc từ thời Hùng Vương, với 1.863 loài cây thuộc 238 họ thực vật, minh chứng cho sự đa dạng sinh học và kinh nghiệm dân gian phong phú.    

Lầu 3 tái hiện một tiệm thuốc Bắc thế kỷ 19 với đầy đủ tủ thuốc nhiều ngăn, bàn tính, cân tiểu ly, hũ rượu và dao cầu, không gian sống động như thật, đưa người xem trở về quá khứ để chứng kiến đời sống hành nghề của các thầy thuốc xưa. 

Lầu 4 là không gian trang nghiêm nhất với Bàn thờ Y tổ thờ hai đại danh y Tuệ Tĩnh và Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Đứng trước bàn thờ, trong không gian tĩnh lặng, du khách có thể cảm nhận hồn xưa đang chầm chậm quay về. Nhờ công đức to lớn của những bậc tiền bối mà ngày nay mới có được một nền y học cổ truyền danh giá. 

Lầu 5 là tầng cao nhất của bảo tàng, nơi trang trọng trưng bày 15 bức tranh sơn son thếp vàng rực rỡ, khắc họa chân dung các bậc danh y lỗi lạc từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 19. Tại tầng này du khách cũng được chiêm ngưỡng những góc mô phỏng kiến trúc đặc sắc như tháp Chàm và cổng Y Miếu Thăng Long.

Bảo tàng không chỉ thu hút  người trong nước mà còn là điểm đến yêu thích của khách quốc tế. Hàng tuần nơi đây tiếp đón rất   nhiều học sinh, người trẻ tới học tập, tham quan và check-in.    

Theo TSK số 703-704